Waarom mijn Zettelkasten-experiment het wildste idee voor papier opleverde
Het fysiek schuiven met kaartjes laat mijn gedachten op een totaal andere manier stromen. De grote verrassing? Papier dwingt je niet alleen tot langzamer nadenken, het laat je bovendien ontdekken dat het gevoel van niet snel kunnen zoeken juist creativiteit opwekt. En dat brengt me op een wild idee voor de toekomst van kennisbeheer.
Ik dacht dat ik inmiddels wel uitgeleerd was over PKM-systemen. Na 25 jaar bloggen en talloze experimenten met digitale tools, zou je denken dat ik wel weet hoe mijn brein het beste informatie opslaat en verbindt. Maar een simpel pak Exacompta indexkaarten heeft me iets fundamenteels geleerd wat al die apps en algoritmes niet konden.
Een tijdje geleden besloot ik iets te proberen wat tegen alle digitale trends in gaat. In plaats van weer een nieuwe PKM-app te installeren of mijn Obsidian-setup verder te verfijnen, kocht ik dat pak indexkaarten. A5 formaat. En ik ging aan de slag met een papieren Zettelkasten.
Ik had niet verwacht dat het zo anders zou zijn. Door rustig door de aantekeningen en ezelsoren van mijn boeken te gaan en die om te zetten in korte ideeën op een indexkaart… alles blijft dieper hangen. Ik maak duidelijkere keuzes. Ik krijg een andere manier van inzicht en overzicht.
Maar voordat ik echt aan de slag kon, moest ik eerst begrijpen hoe zo’n Zettelkasten nou eigenlijk werkt. Het originele systeem komt van de Duitse socioloog Niklas Luhmann, maar dat was best abstract voor me. Pas toen ik Bob Doto’s boek ‘A System for Writing’ las, begon het echt te klikken. Bob maakt het nummersysteem van Luhmann begrijpelijk en toepasbaar. Zonder die uitleg was ik waarschijnlijk gestrand in een chaos van losse kaartjes.
Hoe werkt zo’n nummersysteem eigenlijk?
Het geniale van Luhmann’s aanpak is dat elk nummer de gedachtegang volgt, niet een logische hiërarchie. Je begint ergens. Nummer 1. Punt. Krijg je een idee dat gerelateerd is aan die eerste notitie? Dan wordt dat 1a. Nog een gedachte die aansluit bij 1a? Dat wordt 1a1. Wil je een andere kant op met je eerste idee? Dan ga je naar 1b.
Het klinkt chaotisch, maar het is juist heel natuurlijk. Je volgt je gedachtegang. Als ik bijvoorbeeld over creativiteit aan het nadenken ben (mijn categorie 1), en ik kom een quote tegen over hoe constraints creativiteit stimuleren, dan wordt dat misschien 1c. Maar als ik later een notitie maak over hoe tools creativiteit beïnvloeden, en die hoort eigenlijk tussen 1b en 1c, dan maak ik 1b1.
Mijn nummer 2 gaat over ideevorming, 3 over werk en productiviteit. Maar die verdeling is achteraf ontstaan. Ik begon met notities maken en op een gegeven moment zag ik patronen. Het systeem groeit mee met je denken, in plaats van dat je je denken moet aanpassen aan het systeem.
Dat is heel anders dan hoe we gewend zijn om informatie te organiseren. Normaal maak je eerst mappen: “Werk”, “Privé”, “Hobby’s”. Hier maak je notities en laat je de structuur ontstaan. Het voelt een beetje als bloggen in de begintijd, toen je nog niet wist waar je blog over ging maar begon met schrijven.
Maar het keuzeproces van indexeren… wanneer kies ik nou voor 1.1, wanneer voor 1.1a, 1.a, 1.2a? Bob Doto heeft dat in zijn boek uitgelegd, maar dat zit nog niet helemaal in mijn systeem. Dat is iets wat ik nog steeds verder wil onderzoeken.
De paradigmashift van hiërarchie naar organische groei
Bij de eerste notities merkte ik dat ik toch heel erg in het paradigma zat dat iets in een hiërarchie moet en dat je dat vooraf al moet bedenken. Terwijl het vanzelf ontstaat. Dat vond ik moeilijk om daar uit te stappen. Ik moet echt accepteren dat die categorisering en het nummeren vanzelf vorm krijgen.
Ik probeerde toch een categorisering te maken, maar uiteindelijk liet ik dat los en ben ik aan de slag gegaan. Misschien betekent het dat ik in de toekomst zaken opnieuw moet nummeren, dat ik kaarten moet herschrijven. Maar dat is onderdeel van het hele Zettelkasten-principe. Bepaalde notities worden uitgebreid of juist opgesplitst in meerdere notities, omdat ze meerdere ideeën bevatten. Het is een dynamisch systeem wat door de tijd vorm krijgt.
Dit doet me denken aan Steve Jobs’ beroemde speech over ‘connecting the dots’. Je kan de connecties pas achteraf zien, op het moment dat je alles maakt. Nu ik 25 jaar blog, merk ik dat je vooraf niet echt kan bedenken welke kant het allemaal precies opgaat. Het vormt zich achteraf en dan blijkt het eigenlijk heel logisch te zijn waarom het zich op deze manier vormgeeft.
De valkuil van de favoriete categorie
Maar hier zit een valkuil waar ik regelmatig in trap. Ik merk dat de categorie waar ik meer interesse in heb, steeds meer uitgebreid wordt. En dan wil ik alles in die ene categorie proppen. Creativiteit (mijn categorie 1) trekt alle aandacht, en ineens probeer ik notities over PKM of werk er toch aan te linken. Alsof alles uiteindelijk over creativiteit moet gaan.
Het is hetzelfde reflex als wanneer je een nieuwe app ontdekt en alles daarin wilt stoppen. Of wanneer je een nieuwe theorie leert en die overal op wilt toepassen. Ik merk dat ik terug val in hiërarchisch denken, waarin er één hoofdcategorie is en de rest ondergeschikt. Terwijl het hele punt van Zettelkasten juist is dat verbindingen onverwacht ontstaan tussen categorieën die je nooit had verwacht.
Die herkenning helpt wel. Als ik merk dat ik weer alles naar creativiteit probeer te trekken, kan ik bewust stoppen en vragen: hoort dit er echt bij, of forceer ik een verbinding?
Waarom papier? Het menselijke element in kennisbeheer
Het idee van Zettelkasten zit in het op een creatieve manier verbinden van ideeën, informatie en kennis. Nieuwe verbanden zien tussen ideeën, informatie en kennis. Het op een creatieve manier verbinden van concepten… daar zit iets inherent menselijks in. Research toont aan dat fysieke manipulatie van objecten en tactiele ervaring andere hersengebieden activeert dan alleen visuele input. Wanneer je een indexkaart vasthoudt, erop schrijft, en die fysiek tussen andere kaarten plaatst, activeer je de delen van je hersenen die beweging en tastzin verwerken. Die systemen zijn nauw verbonden met geheugen en betekenisgeving.
Die tactiele dimensie mis je volledig in digitale systemen. Je klikt, scrollt, typt, maar er is geen fysieke relatie tussen de informatie en je lichaam. Onderzoek naar ’embodied cognition’ toont aan dat herinneringen mentale simulaties zijn die de oorspronkelijke zintuiglijke ervaring opnieuw activeren. Wanneer ik later terugdenk aan een notitie, herinner ik me niet alleen de inhoud, maar bovendien waar die kaart lag, hoe het voelde om erop te schrijven, welke andere kaarten er naast lagen. Studies laten zien dat deze lichamelijke betrokkenheid bij leren het geheugen versterkt.
Dit werd me nog duidelijker tijdens een interview met een beeldend kunstenaar voor mijn project CreativeNotes. Hij vertelde me dat papier voor hem een mentale landkaart is. Of dat nu een groot A1 vel is of een kleine indexkaart, hij voelt sneller aan waar hij iets heeft geplaatst en waarom. Met “waar” bedoelde hij niet alleen thematisch, maar letterlijk de fysieke plek op het papier. Linksboven voelt anders dan rechtsonder. Die ruimtelijke dimensie van geheugen krijg je niet bij een digitaal tekstbestand.
De kracht van digitaal: wat computers wél goed kunnen
Papier heeft natuurlijk(e) beperkingen. Probeer maar eens 500 indexkaarten te doorzoeken op een specifieke quote of een half herinnerd idee. Of alle notities te vinden die gaan over “creativiteit EN constraints”. Daar word je gek van.
Daar ligt precies de kracht van digitale systemen: ze kunnen razendsnel zoeken, complexe patronen herkennen in grote datasets, verbindingen voorstellen die je zelf nooit had gezien. Computers zijn gebouwd voor het doorzoeken en indexeren van informatie op een schaal die voor mensen onmogelijk is. Als je zo’n Zettelkasten zou voeden aan een LLM, kunnen daar interessante dwarsverbanden uit komen die ik vooraf wellicht niet had gezien.
Juist het idee dat je de creatieve, tactiele dimensie van denken zelf doet, dat je daar eigenaarschap over hebt, dat je het handelingsvermogen hebt om die keuzes te maken en dat je dat niet alleen aan een systeem overlaat… dat heeft me ertoe geleid om dit eens op papier te gaan doen. Papier niet als tegenreactie op technologie, maar als creatieve versterking ervan.
Voor mij was dit een Tiny Experiment, zoals Anne-Laure LeCunff dat noemt in haar gelijknamige boek. Ik wilde proberen hoe dit bevalt. In plaats van al mijn notities altijd alleen maar digitaal te maken, maar juist deze kennis en informatie fysiek in handen hebben en voor me hebben staan op mijn bureau. Om te ontdekken wat dit betekent, wat dit doet en hoe ik dat combineer met digitale informatie.
De toekomst: hybride indexkaarten met LCD-schermpjes?
Het goede aan papier is dat het je dwingt tot reflectie, tot langzaam nadenken en heel bewust bepaalde keuzes maken. Wat schrijf je op? Hoe schrijf je dat op? Hoe geef je dat vorm? Waar koppel je iets aan? Alleen, het is natuurlijk moeilijker doorzoekbaar en lastiger om snel iets terug te vinden.
Een betere versie van een papieren Zettelkasten zou zijn dat het direct gelinkt is aan een digitale versie. Maar je wilt wel het hele fysieke karakter van indexkaarten behouden. Die losse kaarten waarmee je kunt schuiven, sorteren en spelen zijn cruciaal voor het denkproces. Het is het verschil tussen fysieke Lego-blokjes en digitale bouwprogramma’s - beide hebben hun waarde, maar de tactiele ervaring van het vasthouden en bewegen van echte blokjes activeert andere delen van je creativiteit.
Stel je voor: allerlei kleine, losse indexkaarten als LCD-schermpjes die op de een of andere manier verbonden zijn met een PKM-systeem. Je schrijft er met een pen op, maar met OCR wordt dat verbonden met een digitaal systeem en wordt het zo eigenlijk één geheel. Je hebt de tactiele ervaring van het fysieke kaartje, maar daarnaast de doorzoekbaarheid en verbindingsmogelijkheden van digitale systemen.
Systemen als Livescribe laten al zien hoe dit kan werken. Met hun smartpen schrijf je op speciaal papier, maar de pen heeft een camera die elke pennenstreek vastlegt en direct synchroniseert met je telefoon of computer. Je handgeschreven notities worden automatisch digitaal doorzoekbaar, maar je behoudt het fysieke schrijfproces. Het is een eerste stap naar die hybride ervaring.
Dan zou je echt het beste van beide werelden hebben. De natuurlijke reflectie van papier - omdat het schrijven langzamer gaat dan typen, krijgen je hersenen de tijd om te denken - gecombineerd met de kracht van digitale zoekmogelijkheden. Je indexkaarten zouden automatisch kunnen suggereren aan welke andere kaarten ze gerelateerd zijn. Ze zouden kunnen ‘oplichten’ als er nieuwe verbindingen mogelijk zijn.
Is dat een utopische gedachte? Misschien wel. Maar het laat zien hoe we kunnen nadenken over technologie die ons menselijke denkproces versterkt in plaats van overneemt.
Een experiment dat de moeite waard is
Ik weet nog niet of ik de papieren Zettelkasten lang blijf gebruiken. Het is best wel ambitieus om al je kennis en informatie in dit soort indexkaartjes te zetten, met name de vindbaarheid ervan. Want het gaat er natuurlijk om dat je er uiteindelijk wel iets mee gaat doen.
Maar het heeft me verrast hoe anders het is om ermee te starten dan ik dacht. Het is niet makkelijk, maar op het moment dat je eenmaal de eerste indexkaartjes hebt gemaakt en daar een beetje mee durft te spelen, dan is het een interessante manier om in je hoofd die verbindingen te leggen. Ik vind het zeker prettig om op papier mijn gedachten te vormen over wat ik lees en denk, om het vervolgens te verbinden in het systeem.
Als je interesse hebt om te kijken hoe je eigen kennis en informatie creatiever kunt inzetten, kan dit wel eens een interessant experiment zijn. Het is echt wel iets wat je niet even in een uurtje doet. Je moet hier een paar weken aan werken. Dat hoeft niet elke dag. Doe dit twee of drie keer per week. Pak wat kaarten, schuif ze wat, deel opnieuw in, schrijf nieuwe dingen op en ga weer door. Het is een langzaam proces van opbouwen en verbindingen leggen.
Het Zettelkasten-principe komt van Niklas Luhmann. Hier is een korte video die de principes uitlegt. Bob Doto’s boek ‘A System for Writing’ is zeker de moeite waard, eventueel als e-book. En het idee van ‘Tiny Experiments’ van Anne-Laure LeCunff is een goed framework om voor jezelf te kijken: wil ik hiermee aan de slag, wil ik hier eens wat mee experimenteren?
Je reactie? Heb je zelf ervaring met Zettelkasten, digitaal of op papier? Of vind je het idee van hybride LCD-indexkaarten interessant? Laat gerust een reactie, vraag of gedachte achter.
Hoe we van de WYSIWYG-leugen naar echte samenwerking gaan
Toen ik Wilfred’s artikel las over docenten die hun eigen educatieve apps maken, moest ik denken aan mijn tijd bij Kaliber. We maakten daar zelf tools om onze klanten beter te helpen in werkprocessen. Die maakten we zelf met low-code apps als Make.com en werden zelden door developers gebouwd. Die driedeling die Wilfred beschrijft (voordelen en nadelen voor lerenden, docenten, en organisaties) komt me bekend voor. Vooral omdat ik inmiddels weet dat al die voor- en nadelen eigenlijk prima op te lossen zijn door samen te werken.
Maar daar zit ook meteen een uitdaging.
De cyclus die maar doorgaat
We gebruikten Make.com, Typeform, en steeds vaker AI-tools zoals Claude om die klanttools te bouwen. Het enthousiasme was groot. Net zoals bij die docenten met hun AI-apps nu. Maar wat me opviel: het duurt heel lang voordat je echt een goed werkende versie hebt. Je kunt op papier veel uitdenken, maar je moet echt samenwerken met elkaar om tot een uitgewerkte tool te komen. Het is niet iets wat je even op een avondje maakt en dan de wereld inslingert.
En hier zit het patroon dat me fascineert. Want de belofte dat je het allemaal zelf kunt maken, die is niet nieuw.
In de jaren ‘90 hadden we WYSIWYG editors zoals Dreamweaver en Frontpage die het handmatig HTML-werk in bv Hotdog Editor eenvoudiger zou maken. We kregen blogging tools zoals Blogger, Movable Type en WordPress: je maakt je site in de browser met templates! Daarna kwamen no-code en low-code tooling: nu kun je echt alles zelf maken! En nu AI tools met dezelfde belofte: eindelijk kun je het allemaal zelf.
Een observatie over die cyclus van developer-tools: Altijd werd gezegd dat programmeurs overbodig worden, dat je als non-developer het allemaal zelf kunt. Dat bleek dan toch aardig flauwekul. Je kunt een hoop zelf, maar wil je echt kwalitatief goed en stevig werk, dan heb je experts nodig.
Je zult moeten samenwerken. Want als je alles door AI laat doen, wordt alles hetzelfde, ziet het er hetzelfde uit, het zit niet in je eigen stijl, het heeft niet je eigen tone of voice. Daarvoor heb je echt andere expertise nodig. Van UX tot design, development en niet te vergeten mensen met verstand van zaken om de boel op een productieserver te zetten en te houden.
Samen groeien
Wilfred analyseert scherp vanuit die drie perspectieven, waarin hij uitgaat van de individuele docent die zelf de apps ontwikkelt. Ik denk dat dit juist het moment is om je organisatie erin mee te krijgen en het gezamenlijk te gaan doen.
Want kijk wat er gebeurt als je die samenwerking wel organiseert: Je brengt alle juiste expertises bij elkaar, van learning analytics, leerdoelen, beveiliging en integratie, om zo gezamenlijk tot de beste oplossing te komen. Maakt dit het traject wat langzamer? Vast en zeker. Maar het startpunt, de enthousiaste docent die een AI learning app ontwikkelt, kan wel voor een snellere start zorgen. En ja, de cultuur binnen de organisatie en (IT-)afdelingen moeten wel zijn ingericht op dergelijke stappen.
Die “schaduw IT” waar Wilfred over schrijft? Dat hoeft helemaal geen schaduw te zijn. In plaats van mensen wegsturen naar hun eigen hoekjes, kun je die experimenten juist onderdeel maken van hoe je als organisatie leert en groeit.
Ambassadeurs, niet eenzame wolven
Je hebt ambassadeurs nodig, mensen die de kar trekken binnen je organisatie. Die laten zien wat er kan, maar tegelijkertijd het enthousiasme geven aan anderen om met z’n allen mee te gaan. Om daar juist gezamenlijk werk van te maken en er niet steeds soloprojecten van te maken.
Denk aan:
- Hackathons waar docenten en IT-mensen samen experimenteren
- Show Don’t Tell-middagen waar werkende prototypes worden gedeeld
- Terugkerende meetups waarin je de vooruitgang documenteert en vastlegt
Het gaat om gedragsverandering. Hoe zorg je dat je mensen meekrijgt? Toevallig deelt Marco Derksen op LinkedIn een studie uit Denemarken waar blijkt dat de digitale experts in een organisatie niet degenen zijn die voor de digitale transformatie zorgen. Daar zijn anderen voor nodig binnen je organisatie. Sterker nog, de digitale experts hebben maar een beperkte invloed op de verandering in de organisatie. Je hebt elkaar keihard nodig om verder te komen. En je zult dat moeten erkennen van elkaar.
Weg van de cyclus
Mijn hoop zit in die gedragsveranderingen. Als we deze keer met AI de samenwerking wél voor elkaar krijgen, dan kunnen we zo’n enorme organisatorische en intellectuele sprong maken. Echt een grote sprong voorwaarts maken, waar mensen en technologie samenwerken. Daar zijn niet alleen experts voor nodig, maar de mensen in de organisatie die voor de sociale lijm zorgen, met een richtinggevend informeel netwerk.
Zodat we af kunnen van die cyclus “nu kunnen we het eindelijk zelf” gevolgd door “oh wacht, we hebben elkaar toch nodig.” Maar meteen naar die fase waar we elkaar nodig hebben én dat ook weten.
Wilfred’s artikel laat perfect zien waarom individuele docenten-met-AI-apps tegen grenzen aanlopen. De vraag die ik heb: hoe zorgen we ervoor dat organisaties die grenzen niet als probleem zien, maar als uitnodiging om het samen te doen?
Hoe kijken anderen hier naar?
Zelfportret en sterrennacht
Elja was in de kamer van Van Gogh. Maarten fietste door de bergen van Van Gogh. Ik stond oog in oog met het (waarschijnlijk) laatste zelfportret van de schilder. Vrijdag in Musée d’Orsay te Parijs. Om me heen maakten hordes toeristen foto’s van de meesterwerken. Liepen met hun telefoon zijdelings langs de muren om maar kiekjes te maken van alles wat ze voor ze zich zagen. Bewijsstukken dat ze er waren geweest. Een afvinklijst van je vrije tijd. Maar ze keken niet. Ze keken niet zoals we met een klein groepje in stilte voor het zelfportret stonden.
Ik had net aan Finn het schilderij met de rietgedekte huisjes uitgelegd. Over hoe Van Gogh zieker werd, hoe dat tot uiting komt in zijn schilderijen. Eenmaal iets verder in de zaal zag ik zijn zelfportret in volle glorie en dat overspoelde me aan alle kanten. De schoonheid en de tragiek van elke verfstreek. Hoe Vincent ons aankijkt met op de achtergrond de kleurrijke maar tegelijk melancholische blauw-groene streken.
Daarna liep ik naar de Sterrennacht over de Rhône en weer voelde ik een heftigheid om dat werk in levende lijve te zien. Niet alleen om hoe het gemaakt is, de techniek en de keuzes van kleur en vorm. Maar de context, het verhaal achter het schilderij. Vincent was, volgens de overlevering, nog relatief gezond en gelukkig toen hij dit werk maakte. Het is vooral wat erna zou komen. Dat dit nog maar een aanzet is tot een van zijn mooiste werken ooit, de Sterrennacht. Ik hoop dat werk ooit nog eens in het echt te zien in New York. Kunst met je eigen ogen bekijken en eigen gevoel voelen is wat je mens maakt. Niet iets om te verbergen in de honderden vakantiekiekjes op je telefoon.
Scour geeft je verrassend goede individuele RSS feeds
Met Scour.ing maak je je eigen gepersonaliseerde RSS-feeds met verrassend goede artikelen en aanbevelingen van een breed aanbod blogs en sites. Een aanrader.
RSS gepersonaliseerd
RSS Discovery is een van de lastigste problemen om te kraken als informatie-architect. Je hebt een ruime dataset nodig, de semantische problemen om onderwerpen te bundelen die veel auteurs anders beschrijven. En je aanbevelingen moeten meer zijn dan alleen de bekende sites of virale artikelen van dit moment. Scour lijkt al die uitdagingen goed te hebben aangepakt.
Na een paar dagen merk ik dat ik in de gepersonaliseerde feed veel interessante artikelen vind van sites die ik nog niet kende. Ik sla meer artikelen op om later nog eens te herlezen en aantekeningen bij te maken. Met een account bij Scour kun je je eigen interesses opgeven, wat redelijk breed gaat.
Een algoritme dat meedenkt
Het mooie is dat Scour bij elke interesse een paar subonderwerpen geeft. Zo geeft “Zines” ook “Self publishing, DIY Culture, Independent Media” mee. Wat Scour nog mooier maakt is dat je op basis van je gekozen interesses, nieuwe interesses krijgt aangeboden. Die heel goed passen bij je bestaande keuze.
Je kunt ook je eigen feeds toevoegen, maar dat gaat voor mij het doel voorbij. Ik wil juist individuele artikelen ontdekken en krijgen aangeboden. Die krijg ik nu, via mijn eigen RSS feed, die ik in mijn feedreader inlees.
Het algoritme van Scour bevalt mij in elk geval goed en ik blijf het tweaken op mijn interesses.
Wat ik nog mis
Ik zou nog wel een manier willen om geen overdaad aan artikelen te krijgen. Ik heb na 3 dagen zo’n 140 ongelezen artikelen. Dat vind ik veel. Ik kan minder interesses opgeven, maar dat doe ik liever niet. Ik zou wel een maximum van bv 10 artikelen op een dag willen krijgen.
Ik zou ook wel op een slimme manier feedback aan het algoritme terug willen geven. Bijvoorbeeld wat ik lees van de feed via mijn feedreader en wat ik een ster geef. Daarmee train ik het algoritme weer verder. Dat laatste staat op de roadmap, iets om in de gaten te houden dus.
Tenslotte kan mijn feed meer informatie geven van welke site ik iets lees. De auteur, sitenaam of originele URL zijn in FreshRSS niet duidelijk te vinden. Eveneens krijg ik origineel alleen de URL en titel door, maar met FreshRSS kan ik wel automatisch de inhoud ophalen. Ik denk dat Scour een goede zoekmachine kan worden om interessante, meer persoonlijke blogs en sites te vinden. Ik heb (nog) geen manier gevonden om mijn eigen site er aan toe te voegen trouwens…
Als je veel kennis van het web haalt én je gebruikt veel RSS, dan is Scour zeker een aanrader!
Een kaartje voor een intiem concert van Taylor Swift is volgens mij nog makkelijker te krijgen dan een gratis reservering voor snelle toegang tot de Notre Dame in Parijs.
We hebben de komende dagen een uitstapje in de lichtstad. We willen niet teveel op een dag proppen, maar de vernieuwde Notre Dame wilden we graag van binnen zien. Nu is de toegang gratis en je kunt een paar uur in de rij gaan staan voor de deur. Niet iets wat ik graag doe op vakantie. Op de officiële site is het mogelijk om een timeslot te reserveren. Zodat je iets sneller naar binnen kunt. Je kunt die tickets tot en met twee dagen vooraf reserveren. De afgelopen twee dagen probeer ik tickets te regelen maar ik heb constant dit scherm voor mijn neus.
Frustrerend, op zijn minst gezegd. Zelfs afgelopen middernacht, toen de tickets voor zaterdag vrij zouden komen, stond ik al een virtuele wachtrij waar ze bij Ticketmaster verlekkerd naar kijken. Uiteindelijk heb ik dat maar opgegeven, mijn nachtrust is me ook wat waard. En vanochtend waren de tickets natuurlijk al uitverkocht.
Goed, dan zien we de Notre Dame in elk geval van de buitenkant en laten we de rest wel op het moment gebeuren. Waar ik in elk geval wél erg naar uit zie is om oog in oog te staan met dit meesterwerk van Van Gogh. En crêpes. Want crêpes is life.
Tijd om in te pakken. On y va!
De afgelopen vijf, zes maanden heb ik een eigen RSS lezer op een eigen server. FreshRSS, self-hosted op een server bij Hetzner. Het werkt allemaal prima. Ik had de installatie eerst lokaal op mijn laptop staan, maar ik wilde toch een mobiele versie. Dat was binnen een zucht en een scheet geregeld met Hetzner. Ergens in maart.
Het updaten van FreshRSS daarentegen…
Ik loop inmiddels wat versies achter en ik had het plan om een nieuwe versie van FreshRSS te installeren. Maar helaas. Ik had het installatietraject niet echt goed gedocumenteerd destijds. Ik struinde dus vol verwondering via iTerm en SSH op de server rond, peinzend hoe ik destijds de reader heb geïnstalleerd. Ik vond ineens een Docker container met de software. Docker is een soort doos waar je veilig software in kunt draaien. De software zit in de doos en kun je van computer naar computer sjouwen. Maar ik vond nergens een docker compose bestand. Voor de niet-ingewijden en normale lezers met een leven: Dat is een bestand met instructies hoe, waar en met welke configuratie je een programma installeert via Docker. Je hebt dat veelal nodig om de software kunnen installeren en starten. Mijn verbazing groeide.
Ik had geen idee hoe ik die installatie dan voor elkaar had gekregen. Met wat hulp van de statistische woordenraadmachine van ChatGPT kwam ik al een eind. Ik had het waarschijnlijk direct gestart met een commando-regel. Maar met welke regel was dat… Ook daar kon het woorden-orakel me redelijk bij helpen. Want zo exotisch is die software allemaal niet. En mijn configuratie al helemaal niet. Met wat denkwerk van mijn kant en bij elkaar geschraapte programma-regels van ChatGPT wist ik een en ander weer terug te halen.
Daarna was het een fluitje van een spreekwoordelijke cent om de installatie van FreshRSS te updaten en opnieuw te starten. En vervolgens ChatGPT een documentatiebestand te laten maken die nu in Obsidian staat. Zodat ik bij een volgende update niet meer door zoveel hoepels hoef. En ik heb er direct maar een docker compose bestand van gemaakt. Wel zo handig voor de volgende keer.
De symbiose van je gedachten, AI en het vertrouwen van de lezer.
In hoeverre laat je AI je gedachten opnieuw herschrijven en wat doet die transparantie met het vertrouwen van de lezer? Ik schrok van mijn eigen gedachten over een professionele kennis van me toen ik zijn tekst las, die deels door AI is geschreven.
Elke week krijg ik de nieuwsbrief van Iskander Smit in mijn inbox, die ik erg graag lees. Hij heeft veel inzichten in de ontwikkelingen van AI en robotica, en hoe zich dat verhoudt tot mensen. Hij duidt de grote technologische bewegingen die we om ons heen zien en voegt daar vaak een filosofische inslag aan toe.
In de laatste editie van zijn nieuwsbrief heeft hij een ’trigger thought’ over GPT-5 en wat er gebeurt met dat model sinds het is uitgekomen. Long story short, mensen zijn niet blij met dat nieuwe model. Hij relateert die backlash voor GPT-5 aan een theorie van Don Ihde: de ‘technological mediation theory’. Ik had er nog nooit van gehoord en vind het super interessant om te lezen hoe we de relatie met technologie ervaren op verschillende niveaus. Iskander geeft duidelijk voorbeelden bij elk niveau zodat je je een voorstelling kunt maken. Zeker het lezen waard.
Ik ben gecharmeerd van Iskander’s manier van schrijven en hoe hij de ideeën uitlegt. Het is op een niveau dat net me net wat meer laat nadenken, herlezen, maar zonder dat het overdreven academisch of vol jargon komt te staan. Op een zeker moment in zijn “Triggered Thought” stuk gaat hij dieper in op zijn eigen gedachten, gebaseerd op een podcast die hij heeft gehoord. Hij verbindt een aantal van die gedachten aan elkaar uit de podcast en de theorie van Ihde. Dat is op zich een heel prettig stuk om te lezen, waar de argumentatie op een intelligente manier wordt opgebouwd.
Maar dan, staat er ineens “As this last sentence is a formulation of my thoughts, expressed by Claude” en verderop in de laatste zin bij de conclusie staat: “It’s already hard to decompose, what of this concluding thought is mine, and what is this symbiosis by Claude?”
Ik voelde me wat voor de gek gehouden.
Dat betekent dus eigenlijk dat een deel van wat hij heeft geschreven, opnieuw is herschreven met zijn prompt, met zijn ideeën. Ik ken Iskander goed genoeg om te weten dat dit wel zijn gedachten zijn en hij is een intelligent denker over technologie en de invloed op onze maatschappij. Maar toch merkte ik dat het iets deed met de waarde die ik gaf aan wat er is geschreven. Voordat ik die zin las, dacht ik: oké, het is allemaal echt heel scherp opgeschreven, heel puntig, heel duidelijk, en ik kan dit volgen. En daarna lees je dat AI daaraan heeft meegeholpen, en dat haalt toch iets van de waarde weg.
Dat verraste me eigenlijk weer, omdat ik juist vind dat AI waarde kan toevoegen en dat het juist allerlei van je gedachten scherper kan maken voor de lezer. De vraag is natuurlijk wel: welke woorden zijn van jezelf, welke woorden zijn van AI? Wat kies je daarin? Wat herschrijf je? Waar schuif je met woorden? Waar breng je je eigen stem weer in? Dat is even zo mijn eerste gedachte toen ik de nieuwsbrief had gelezen.
Wat dan wel transparant is om hier te noemen, is dat alles wat je nu hebt gelezen, heb ik ingesproken in mijn teksteditor via een speech-to-text tooling genaamd Typeless, wat ook weer AI gebruikt. Typeless gebruikt AI om de “euhs” weg te halen uit mijn gesproken zinnen, om dubbele woorden weg te halen en om sommige zinnen in te korten. Daarmee brengt het eigenlijk al wat orde in mijn gedachten. Maar tegelijkertijd, nadat dit allemaal uit Typeless kwam, heb ik alles weer gelezen, heb ik wat stukken herschreven, zijn er een paar zinnen bijgekomen en zijn er woorden weggegaan. Ik voeg zelf de links toe en de opmaak. Dus is het toch wel een symbiose tussen mezelf en AI. De tekst is daarna niet meer door Claude, OpenAI of een ander model herschreven en er zijn geen door AI gegenereerde zinnen toegevoegd.
Paper Trails Weekoverzicht (10 augustus-17 augustus)
Deze week was té warm om echt iets serieus te doen op mijn werkkamer. Of waar dan ook. Ik heb inmiddels aardig wat interviews en gesprekken achter de rug. Deels zijn ze uitgeschreven en samengevat. In september volgen nog een paar interviews en dan begint het schrijfwerk echt voor me. Komende week neem ik vrij en ga ik met het gezin naar Parijs. Op zoek naar crêpes, kunst en notitieboeken natuurlijk! Daarom verschijnt volgende week geen nieuwsbrief. Geniet van de zon!
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
We reden snel die veel te hippe en drukke Zuidas in Amsterdam uit. Op weg naar rustiger tijden. Na 10 minuten stappen we 50 jaar terug in de tijd bij Anno 1890 in Amstelveen. In de hoek van zijn stamkroeg van weleer eten we een broodje bal en schuif ik mijn voicerecorder over het Perzische kleed op de eikenhouten tafel. Herbert van Hoogdalem begint te praten en ik hoef alleen maar te luisteren.
Zijn verhalen hoe ideeën tot stand komen om 5 uur ’s ochtends, over snelle schetsen maken op grote vellen papier en waarom hij zoveel lege notitieboekjes uit Frankrijk op zijn werkkamer heeft liggen. Hoe hij oplossingen bedenkt waarvan iedereen zich afvraagt waarom niemand er ooit eerder opkwam. We maken zijsprongen naar zijn eigen opslagsysteem, we bespreken de rituelen van creatieven, het vliegt alle kanten op, maar altijd de goede. Na 2,5 uur zijn we uitgepraat. De hitte heeft keihard toegeslagen en ik ben tevreden. We hebben de polaroid!
Een dag later zit ik in de trein naar Nijmegen. Weer een mooie ontmoeting, deze keer met straatfotograaf Michiel Heijmans. Ik leerde Michiel kennen rond 2001, toen hij een van weinige bloggers in Nederland was. Na veel omzwervingen doet hij nu waar hij voor geboren is, fotografie. Straatfotografie om precies te zijn. En Michiel schrijft. Hij schrijft veel en de hele dag door. Hij heeft een mooie verzameling notitieboeken meegenomen. Van zijn Paper Republic Grand Voyageur, gevuld met meerdere katernen, tot zijn dagelijkse schetsboekjes, losse boekjes voor in zijn fototassen. Michiel heeft duidelijke ideeën over zijn eigen systeem en wat anderen er van mee kunnen nemen. Met een heerlijke lunch en zonnige wandeling door de stad kijk ik terug op een mooi interview. En natuurlijk is er de polaroid!
Een tip als je meer wilt weten over de connectie tussen kunst kijken/maken en de effecten op ons brein. Your Brain on Art verkent dat snijvlak met de discipline NeuroArts. Hoe een bezoek aan museum je minder eenzaam maakt, uitleg over de kracht van geur en emoties. De twee wetenschappers hebben alles verzameld in een boek met dezelfde naam. Ik kreeg het aangeraden door Wouter Groeneveld (Brainbaking) en het staat op mijn lijst!
Gisteren zagen we Kneecap in de bioscoop. De film over het gelijknamige controversiële hiphoptrio uit Belfast. De biopic vertelt het verhaal over de drie Ieren die rappen in hun oorspronkelijke Ierse taal, het Gaelic. De start van de samenwerking is een in beslag genomen notitieboekje met Ierse lyrics tijdens het verhoor van een van de twee rappers. Onleesbaar voor de Britse politieagent, maar de opgetrommelde Ierse muziekleraar/tolk ziet er potentie in. Het is de start van een van de meest explosieve festivalacts van deze periode. Met een duidelijke boodschap, niet alleen voor de Ierse gemeenschap, maar net zo goed over de genocide die in Gaza plaatsvindt, in opdracht van de Israëlische regering. En dat allemaal door een notitieboek met losse zinnen en ideeën. Een leuk kijkje achter de schermen bij de motion designer die het notitieboek gebruikte als inspiratie voor de montage en typografie in de film.
Een prima tijdverdrijf is de voorpret voor een stedentrip. Ik haal uit allerlei blogs en reissites de leukste tips voor ons bezoek aan Parijs. Niet alleen de bekende namen, maar juist de onverwachte winkels, bezienswaardigheden en sights worth seeing in deze stad. Ik verzamelde ze in Obsidian, maar dan is het moeilijk delen met de rest van de familie omdat a) Obsidian nóg geen multiplayer mode heeft en b) mijn gezin niet zo van de speciale notitie-apps is. Toen herontdekte ik Apple Notes. We hebben allemaal een iPhone, waar de Notes app standaard op staat. Een gedeelde notitiemap is zo gemaakt en klaar! Sowieso is Apple Notes een verborgen parel op je iPhone.
Check deze video voor de mogelijkheden met de kleine krachtpatser op je telefoon. Ik wist bijvoorbeeld niet dat er ingebouwde handschriftherkenning in zat. Of dat de aankomende versie Markdown zal ondersteunen. Erg interessant voor je als apps als Obsidian en Notion als een tsunami van mogelijkheden voelen maar je wel aan de slag wilt om je notities goed op te slaan en te verbinden met elkaar. Je kunt dan later altijd eenvoudig overstappen van Notes naar iets anders.
Dit was de week van 10 augustus - 17 augustus. Tot over twee weken! Eerdere weekberichten lees je hier op de site.
Het zijn rustige dagen op deez’ blog. Mag ik het een zomerstop noemen? Ik zit lekker in onze achtertuin op de loungebank, koffie rechts van me en een klein zonnetje links van me.
Ik zou verwachten dat ik met al die vrije tijd genoeg tijd zou nemen om hier te schrijven. Maar niets is minder waar. Mijn dagen zijn gevuld met interviews voor CreativeNotes, gesprekken met leuke mensen over hun creativiteit, papieren notitieboeken en hoe dat ze helpt in hun werk.
Daarnaast spreek ik geregeld mensen die me helpen meer helderheid te geven wat ik nu eigenlijk wil de komende jaren. Waar ga ik mijn kennis en ervaring van de afgelopen 25 jaar in stoppen. Ik ontdek met elk gesprek nieuwe mogelijkheden en ik neem nu wat tijd om dat eens op een rij te zetten. Een plan te maken als de zomervakanties voorbij zijn en het razende leven weer begint.
Volgende week gaan we met het hele gezin nog een paar dagen naar Parijs. Het hotel is al geboekt toen ik de waarschuwingen las over de oplopende drukte in de stad. Ik ben benieuwd wat we gaan tegenkomen. Nu willen we minder de toeristische trekpleisters bezoeken (OK, de Eiffeltoren ontkomen we niet vrees ik) en meer de kleine straatjes vinden, dus tips zijn welkom. We zitten om de hoek van het schijnbaar mooiste stadspark van Parijs, de Jardin du Luxembourg. Prima voor ochtendwandelingen dus.
Het zal nog even wat rustiger blijven hier verwacht ik.
Paper Trails weekoverzicht (4 augustus - 10 augustus)
Ik had twee interviews en heb vooral van het lekkere weer genoten. Net als vorige week was deze week rustiger voor CreativeNotes. Dit is voor mij ook het moment om op een rij te krijgen hoe ik dit werk duurzaam kan maken. Ik wil meer dit project verder brengen en onderzoeken welke diensten ik ga aanbieden. Komend kwartaal ontwikkel ik een pilot-workshop voor teams over creatieve routines en kennisdeling. Heb je interesse of suggesties? Stuur me een bericht!
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
Wat hebben mensen soms toch een jaloersmakend werk. Deze week sprak ik met Doris Boschma, gamedesigner bij Total Mayhem Games in Rotterdam. Een gamedesigner bedenkt alle acties en uitdagingen die je als speler in een spel voor je kiezen krijgt. Of dat nu een puzzel is om verder te komen in een level van een videogame, of wat er gebeurt als je de zeven rolt in een bordspel. Ze bouwt de karakters in complexere games, geeft ze bepaalde vaardigheden en zorgt dat alles in balans is. Dat is toch een fantastische baan!
Doris gebruikt véél papier tijdens haar werkdagen, om eerste ideeën te schetsen van kamers, puzzels en routes, tot haar eigen brainstorms waar ze focust op het verder uitdenken van een specifieke situatie.
We hadden een videocall dus de traditionele polaroid is van Doris die aan de andere kant van het beeldscherm zit.
Een dag later ontmoette ik Jessica de Troije van Total Mayhem Games. Jessica heeft al net zo’n heerlijke dagindeling. Zij is bij de gamestudio verantwoordelijk voor de vormgeving van de games. Samen met 3D artiesten en textuur-artiesten geeft ze vorm aan gamewerelden, van de grote scenes tot de kleinste details. Ze noemt het “Environmental Storytelling”, waardoor er meer leven in het verhaal komt en spelers meer interactie hebben in de game. Jessica zit het liefst met haar grote tekenblok op schoot te schetsen, voor ze naar de iPad of computer gaat. We praten over haar werk en hoe ze tussen papier naar iPad beweegt, en over haar routines en rituelen in haar creatieve werk. Het zijn voor haar manieren om creatief te blijven kijken naar de wereld.
Bij vrijwel iedereen die ik interview valt me op hoe ze zich omringen met voor hen inspirerend werk. Of dat nu knipsels en posters zijn, boeken of geschreven briefjes van collega’s. Alles wat joy sparkt zou Marie Kondo zeggen. De minimalistische clean desk policy ben ik nog nergens tegengekomen, wat niet zo gek is. Verschillende onderzoeken hebben al aangetoond dat een rommelige omgeving voor meer creatieve ingevingen kan zorgen. De onderzoekers gaan nog verder en claimen dat een bezaaid bureau zorgt dat wat prioriteit heeft, automatisch meer bovenop en dichtbij je ligt. Rommel betekent niet de afwezigheid van reinheid en orde. Het kan je juist helpen om de hoofdzaken van bijzaken te scheiden.
Over de afwezigheid van orde gesproken… Deze week probeerde ik eens iets nieuws. Ik publiceerde op LinkedIn het idee dat je PKM wat meer anarchie mag krijgen. Omzeil de verlammende gedachte dat je je app of systeem eerst moet inrichten met de juiste categorieën, tags, modellen en frameworks.
Begin gewoon met je notities maken. Verbind ze. En je bent in business. Lees hier mijn handgeschreven indexkaarten en laat me weten wat je er van vindt!
Adam Savage is 50% van het legendarische Mythbusters duo. Als je Mythbusters niet kent, kijk de oude afleveringen op Youtube en leer tussen de explosies en idiote stunts alles over natuurwetten en scheikundige reacties.
Adam heeft inmiddels zijn eigen Youtube kanaal, Tested. In zijn jaloersmakende werkplaats (over de afwezigheid van orde gesproken…) vertelt hij hoe filmrekwisieten zijn gemaakt, brengt zijn eigen bouwsels tot leven en beantwoord vragen van kijkers tijdens livestreams.
Hoe tof was het dat Adam afgelopen week de vraag beantwoordt hoe hij zijn eigen gedachten ordent en projecten organiseert. Hij toont zijn schetsboek op de livestream, neemt je mee in zijn werkwijze en waarom hij nog altijd met Evernote werkt, vanwege een samenwerking uit het verleden. Dat laatste herinner ik me. Toen ik in 2014 sprak op de Evernote Conference in San Francisco, waren hij en Jamie er ook. Fotomomentje natuurlijk!
Dit was de week van 3 augustus tot 10 augustus. Tot volgende week! Eerdere weekberichten lees je hier op de site.
<div class="kg-cta-content">
<div class="kg-cta-content-inner">
<div class="kg-cta-text">
<p dir="ltr"><span style="white-space: pre-wrap;">Heb je interesse in een in-company workshop over </span><b><strong style="white-space: pre-wrap;">creatieve routines</strong></b><span style="white-space: pre-wrap;"> en </span><b><strong style="white-space: pre-wrap;">kennisdeling</strong></b><span style="white-space: pre-wrap;"> in teams? Eind september start ik de eerste pilot!</span></p>
</div>
<a href="https://www.linkedin.com/in/frankmeeuwsen?ref=notes.frankmeeuwsen.com" class="kg-cta-button " style="background-color: #000000; color: #ffffff;">
Neem contact met me op
</a>
</div>
</div>
</div>
Van Go algoritme tot garage riffs - Beginner's Mind in creativiteit.
Voor de Ramones waren de Bay City Rollers een enorme invloed. Zanger Joey Ramone zei ooit
Their song ‘Saturday Night’ had a great chant in it, so we wanted a song with a chant in it: ‘Hey! Ho! Let’s go!’ on ‘Blitzkrieg Bop’ was our ‘Saturday Night.’
Bron: The Downtown Pop Underground
De band haalde veel inspiratie uit de bubblegum pop van de jaren 50 en 60 en ze dachten dat ze in dezelfde richting gingen. Het publiek dacht er anders over met songtitels als “Teenage Lobotomy” en “Now I wanna sniff some glue” en onbedoeld startte The Ramones de punkrock revolutie in de jaren 70. De band probeerden ook niet beter te zijn dan de virtuoze, complexe progrock en arenarockers uit de die tijd. Ze maakten hun eigen regels, ze begonnen opnieuw met korte, harde nummers van 2 minuten, een paar akkoorden en een bak energie. Ze benaderden hun muziek met de Beginner’s Mind.
In AlphaGo zien we de Beginner’s Mind eveneens aan het werk. In deze documentaire vertelt het verhaal van het gelijknamige AI programma dat is ontwikkeld door Google Deepmind. Het is speciaal gemaakt om het eeuwenoude bordspel Go te spelen. Go is een van de meest complexe bordspellen ter wereld. Het heeft een paar eenvoudige regels, die zorgen voor meer potentiële zetten dan er atomen in het universum zijn.
AlphaGo speelt tegen Lee Sedol, een van de beste Go-spelers te wereld op dat moment. Sedol moet in de eerste partijen al zijn meerdere erkennen in de Go-computer, maar het is in de tweede partij dat de computer een bijzonder besluit neemt. Bij zet 37 in de partij zijn er ogenschijnlijk twee keuzes, offensief of defensief. De computer besluit een derde zet te doen. Een zet die nog nooit is gezet in de duizenden jaren van partijen die zijn gedocumenteerd. De reden is dat een menselijke speler het nooit zou bedenken om die specifieke zet te doen. Commentatoren doen het af als een fout in de rekenregels en Lee Sedol is zichtbaar ontdaan van de “fout” van de tegenstander.
Maar AlphaGo is een computer. Het volgt alleen de regels van het spel, niet de culturele waarden of afspraken die wij als mensen maakten rondom het spel in de afgelopen 1000 jaar. Het algoritme maalt niet om de marge waarmee het wint, als het maar wint. Dat is het enige dat telt. De AI liet zich niet beperken door de heersende ideeën. Het speelde met een Beginner’s Mind.
Een Beginner’s Mind is niet eenvoudig. Het betekent dat je loslaat wat je allemaal weet. Je kennis en ervaring die je al jaren met je meedraagt laat je los om tot nieuwe richtingen te komen.
In plaats daarvan fungeert je nieuwsgierigheid als een kompas voor je creatieve denken. Door je kijk op de situatie te veranderen, andere vragen te stellen, het frame dat is bepaald door cultuur en sociale normen naast je te leggen.
Sari Azout, de CEO van Sublime, stelde recent in een webinar de vraag waarom het frame van AI is dat het de mensheid bedreigt. Waarom is de vraag veelal “Neemt AI ons werk over?” in plaats van “Welke rol kan AI spelen om onze collectieve intelligentie nog verder te vergroten en voor meer creativiteit zorgen?”.
George Parker noemt in zijn boek Creatief Transformeren de Beginner’s Mind een belangrijk element om toe te passen om je fantasie de vrije ruimte te geven als je met je eigen werk bezig bent. Want net als AlphaGo kun je je alleen focussen op de regels van het spel en je niets aantrekken van de culturele afspraken. Of doe als de Ramones, roep Hey Ho Let’s Go en trek je eigen plan. Herschrijf de regels en laat los wat hoort in de gevestigde tradities.
Met dank aan Rick Rubin’s The Creative Act.
De anarchie van PKM
Deze illustratie komt uit het punk fanzine Sideburn (1977), gemaakt door Tony Moon om de ruimte op de pagina op te vullen. Drie gitaarakkoorden en de aanmoediging “En nu begin je een band”. Een eenvoudige en krachtige manier om je aan te sporen dat je niet veel nodig hebt om iets te doen. Het is de kickstart waarmee veel punkbands zijn begonnen.
Punk wordt vaak geasocieerd met anarchie. Met de klassieke beelden van hanenkammen, sluitspelden en spijkerjacks met anti-overheidsleuzen. Maar anarchie is meer dan dat. Het politieke geloof van anarchie is dat de samenleving beter functioneert zonder centrale overheid. Daarnaast gaat de anarchistische theorie er van uit dat chaos geen willekeurige wanorde is, maar het creatieve potentieel dat boven komt als mensen vrij zijn van een top-down controle.
Zoals Toby Mott zegt in het boek Punk in Print: “Punk isn’t about spiky hair… it’s about freedom”
Als je begint met je PKM systeem in Obsidian, Notion, Apple Notes of je Zettelkasten, dan is vaak het natuurlijke instinct dat je een startpunt nodig hebt. Een framework, een denkwijze, een serie tags en categorieën, een “eerste notitie” waar alles uit voortvloeit. We zijn zo geconditioneerd met het idee dat een hiërarchische structuur en een logische ordening vanaf de start nodig is. Ik geloof in een anarchie van ideeën in mijn PKM. Een persoonlijke kennis structuur die zonder hiërarchie en zonder centraal startpunt ontstaat, groeit en verbindt.
Je hebt niet veel nodig om je eigen kennis systeem op te bouwen. Drie notities. Schrijf ze op, verbind ze met elkaar en je bent begonnen. Laat de rigide controle los en geef ruimte aan je eigen creatieve invulling, je authentieke stem en je eigen inzicht hoe je jouw PKM opbouwt. Dan volgt de rest vanzelf.
Paper Trails Weekoverzicht (27 juli - 3 augustus)
Dit was de eerste week in 2 maanden waar de rust het overnam. Het is duidelijk vakantie in Nederland. Ik ben afgelopen week met wat andere dingen bezig geweest dan met CreativeNotes, daarom in deze editie een iets andere insteek dan je tot nu toe gewend bent.
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
Anna-Maria Giannattasio leeft al meer dan 30 jaar een creatief leven met haar Puur Events. Ik ken haar inmiddels zo’n 15 jaar, van haar Twitterlunches, uitstapjes en allerlei geweldige evenementen. Niet alleen hadden we flink wat bij te praten op haar kantoor in het centrum van Utrecht, natuurlijk vertelde ze me honderduit over haar Morning Pages, mindmap-workshops en hoe allerlei losse notities en korte krabbels een weg vinden in haar organisatie. Een heerlijk gesprek met een ondernemer waar vuur, passie en leven vanaf spat. Natuurlijk met polaroid!
30 Juli 2000 om 10.09 uur in de ochtend plaatste ik mijn allereerste blogpost ooit op het internet. Dat was afgelopen week dus 25 jaar geleden. Laten we eerlijk zijn, blogs hebben niet meer hot and sexy new cyber thing uitstraling die ze ooit hadden maar ik wilde er wel iets mee doen. Ik wist nog niet precies wat, maar op maandag ontstond langzaam maar zeker een plan op mijn beeldscherm. Ik zat wat te spelen en experimenteren met Claude Code. Dit is lokale software waarmee je vanuit je terminal direct aan Claude kunt vragen om je te helpen met coderen, zonder dat je naar de website van Claude hoeft. Daarnaast schrijft de AI ook de code voor je en helpt je met het oplossen van de problemen en bugs.
Ik begon tegen Claude Code te praten en een dag later had ik een chatbot waarmee je door 25 jaar aan mijn blogposts kunt praten. Een zoekmachine op steroïden zogezegd.
Je kunt mijn avontuur met Claude Code lezen op mijn blog en natuurlijk direct babbelen met 25 jaar webloggeschiedenis!
Deze week verscheen het boek Starten met Obsidian, van mijn goede vriend Martijn Aslander. Ik mocht het voorwoord schrijven, maar het gaat natuurlijk om het boek zelf. Ik schrijf deze weekberichten altijd in Obsidian, (bijna) al het onderzoekswerk doe ik in Obsidian en tijdens de Digitale Fitheid meetups delen we veel plugins, tips en trucs voor deze bijzondere app. Martijn geeft je met zijn boek een kickstart om je eigen informatie te vangen, verbinden en verwerken. Om controle te houden over je eigen informatie en kennis op jouw manier. Een praktisch boek, van installatie tot het bouwen van je persoonlijke kennisnetwerk. Aanradertje! Lees ook zeker Martijn’s uitgebreide artikel hoe hij tot het boek kwam, waar het eígenlijk over gaat en ontdek welk vervolg we bekokstoven…
Ik sla bijna al mijn onderzoekswerk op in Obsidian. Veel wat ik online vind gaat ook in Sublime. Ze noemen zich the knowledge tool that sparks creativity en dat klopt. Sublime is een eenvoudige tool voor kennisgedreven creatieve professionals om ideeën te verzamelen en met elkaar te verbinden. En dat doe je in multi-player mode: Elk idee dat je opslaat, leidt naar honderd andere ideeën, niet alleen uit je eigen verzamelingen, maar uit een groeiende community van nieuwsgierige geesten. Je hebt zo een privé kennisbank en een publieke Digital Garden. Probeer het zelf eens uit, je kunt tot 75 notities gratis opslaan. Daarna wil je niet meer weg.
Ik ben schatplichtig aan Austin Kleon. Dat moet maar eens gezegd zijn. Al jaren volg ik zijn werk op zijn blog en nieuwsbrief. Ik lees minstens jaarlijks zijn trilogie van creatieve boeken en kijk met smart uit naar het nieuwe boek Don’t Call it Art. Zijn manier van werken inspireert en maakt me enthousiast om dingen te maken. Misschien moet ik ook eens proberen te blokprinten…
Kleon was recent te gast bij de Echoes Podcast met de titel “Why AI Can’t Make Art”. Hij legt haarfijn uit waarom AI geen kunst kan maken volgens hem.
These are people who really believe in the product of art and don't understand the process of art. When we think about art, a lot of people think about art as the finished work.
But then there is the process of art - everything that goes into the artist's life: the walk they take in the morning, the actual work that is done over time to make the thing. People who really love and understand art know that they can feel that process. I think we're in a moment right now where a lot of people only understand the product of art.
The point with AI work is that there's no gift there, there's no struggle, there's no limitations - it's all about product.
In mijn gesprekken met creatieven komt het vaak ter sprake, routines en rituelen. De meesten die ik spreek hebben hun eigen routines om de dag te starten. Van een specifieke plek waar ze hun teken- of schrijfdag beginnen tot de volgorde van de handelingen. We hebben het vooral over de routines, omdat die je helpen in een flow te komen voor je werkdag. In de New York Times kwam ik een mooi artikel tegen over de rituelen van artiesten, comedians en muzikanten. Van stropdassen tot de juiste parfum en gorgelen. Heerlijk.
Mijn kijktip voor deze week: Een introductie in Zettelkasten! Notities op papieren indexkaarten schrijven en met ingewikkelde codes aan elkaar linken? Het lijkt wel een analoog internet en dat is precies de juiste omschrijving. Nu ik Bob Doto's A System for Writing lees, experimenteer ik met een kleine analoge versie van Zettelkasten. Ik ben er nog niet uit of het me nu echt meerwaarde brengt of vooral meer werk als digitaal professional...
Dit was de week van 27 juli tot 3 augustus. Tot volgende week! Eerdere weekberichten lees je op mijn site.
Paper Trails Weekoverzicht (27 juli - 3 augustus)
Dit was de eerste week in 2 maanden waar de rust het overnam. Het is duidelijk vakantie in Nederland. Ik ben afgelopen week met wat andere dingen bezig geweest dan met CreativeNotes, daarom in deze editie een iets andere insteek dan je tot nu toe gewend bent.
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
Anna-Maria Giannattasio leeft al meer dan 30 jaar een creatief leven met haar Puur Events. Ik ken haar inmiddels zo’n 15 jaar, van haar Twitterlunches, uitstapjes en allerlei geweldige evenementen. Niet alleen hadden we flink wat bij te praten op haar kantoor in het centrum van Utrecht, natuurlijk vertelde ze me honderduit over haar Morning Pages, mindmap-workshops en hoe allerlei losse notities en korte krabbels een weg vinden in haar organisatie. Een heerlijk gesprek met een ondernemer waar vuur, passie en leven vanaf spat. Natuurlijk met polaroid!
30 Juli 2000 om 10.09 uur in de ochtend plaatste ik mijn allereerste blogpost ooit op het internet. Dat was afgelopen week dus 25 jaar geleden. Laten we eerlijk zijn, blogs hebben niet meer hot and sexy new cyber thing uitstraling die ze ooit hadden maar ik wilde er wel iets mee doen. Ik wist nog niet precies wat, maar op maandag ontstond langzaam maar zeker een plan op mijn beeldscherm. Ik zat wat te spelen en experimenteren met Claude Code. Dit is lokale software waarmee je vanuit je terminal direct aan Claude kunt vragen om je te helpen met coderen, zonder dat je naar de website van Claude hoeft. Daarnaast schrijft de AI ook de code voor je en helpt je met het oplossen van de problemen en bugs.
Ik begon tegen Claude Code te praten en een dag later had ik een chatbot waarmee je door 25 jaar aan mijn blogposts kunt praten. Een zoekmachine op steroïden zogezegd.
Je kunt mijn avontuur met Claude Code lezen op mijn blog en natuurlijk direct babbelen met 25 jaar webloggeschiedenis!
Deze week verscheen het boek Starten met Obsidian, van mijn goede vriend Martijn Aslander. Ik mocht het voorwoord schrijven, maar het gaat natuurlijk om het boek zelf. Ik schrijf deze weekberichten altijd in Obsidian, (bijna) al het onderzoekswerk doe ik in Obsidian en tijdens de Digitale Fitheid meetups delen we veel plugins, tips en trucs voor deze bijzondere app. Martijn geeft je met zijn boek een kickstart om je eigen informatie te vangen, verbinden en verwerken. Om controle te houden over je eigen informatie en kennis op jouw manier. Een praktisch boek, van installatie tot het bouwen van je persoonlijke kennisnetwerk. Aanradertje! Lees ook zeker Martijn’s uitgebreide artikel hoe hij tot het boek kwam, waar het eígenlijk over gaat en ontdek welk vervolg we bekokstoven…
Ik sla bijna al mijn onderzoekswerk op in Obsidian. Veel wat ik online vind gaat ook in Sublime. Ze noemen zich the knowledge tool that sparks creativity en dat klopt. Sublime is een eenvoudige tool voor kennisgedreven creatieve professionals om ideeën te verzamelen en met elkaar te verbinden. En dat doe je in multi-player mode: Elk idee dat je opslaat, leidt naar honderd andere ideeën, niet alleen uit je eigen verzamelingen, maar uit een groeiende community van nieuwsgierige geesten. Je hebt zo een privé kennisbank en een publieke Digital Garden. Probeer het zelf eens uit, je kunt tot 75 notities gratis opslaan. Daarna wil je niet meer weg.
Ik ben schatplichtig aan Austin Kleon. Dat moet maar eens gezegd zijn. Al jaren volg ik zijn werk op zijn blog en nieuwsbrief. Ik lees minstens jaarlijks zijn trilogie van creatieve boeken en kijk met smart uit naar het nieuwe boek Don’t Call it Art. Zijn manier van werken inspireert en maakt me enthousiast om dingen te maken. Misschien moet ik ook eens proberen te blokprinten…
Kleon was recent te gast bij de Echoes Podcast met de titel “Why AI Can’t Make Art”. Hij legt haarfijn uit waarom AI geen kunst kan maken volgens hem.
These are people who really believe in the product of art and don't understand the process of art. When we think about art, a lot of people think about art as the finished work.
But then there is the process of art - everything that goes into the artist's life: the walk they take in the morning, the actual work that is done over time to make the thing. People who really love and understand art know that they can feel that process. I think we're in a moment right now where a lot of people only understand the product of art.
The point with AI work is that there's no gift there, there's no struggle, there's no limitations - it's all about product.
In mijn gesprekken met creatieven komt het vaak ter sprake, routines en rituelen. De meesten die ik spreek hebben hun eigen routines om de dag te starten. Van een specifieke plek waar ze hun teken- of schrijfdag beginnen tot de volgorde van de handelingen. We hebben het vooral over de routines, omdat die je helpen in een flow te komen voor je werkdag. In de New York Times kwam ik een mooi artikel tegen over de rituelen van artiesten, comedians en muzikanten. Van stropdassen tot de juiste parfum en gorgelen. Heerlijk.
Mijn kijktip voor deze week: Een introductie in Zettelkasten! Notities op papieren indexkaarten schrijven en met ingewikkelde codes aan elkaar linken? Het lijkt wel een analoog internet en dat is precies de juiste omschrijving. Nu ik Bob Doto's A System for Writing lees, experimenteer ik met een kleine analoge versie van Zettelkasten. Ik ben er nog niet uit of het me nu echt meerwaarde brengt of vooral meer werk als digitaal professional...
Dit was de week van 27 juli tot 3 augustus. Tot volgende week! Eerdere weekberichten lees je op mijn site.
De onbegrijpelijke logica van fotosynchronisatie op de Mac
Ik begrijp niet hoe de synchronisatie van Foto’s in iCloud werkt. Ik maak zojuist een tiental foto’s van teksten met mijn iPhone. Die is volledig opgeladen en is verbonden met de thuis Wifi. Als ik op dezelfde plek op mijn laptop de Photos app open, zie ik de nieuwe foto’s niet direct verschijnen. Die laptop zit aan het stroom en is verbonden met hetzelfde Wifi netwerk. Terwijl ik wacht op het synchroniseren van de foto’s die ik 2 - 3 minuten geleden heb gemaakt, maak ik nog een screenshot van iets wat ik op mijn telefoonscherm zie. Die wordt opgeslagen in de Photos app op mijn telefoon, da’s logisch. Wat in mijn hoofd minder logisch is, vrijwel gelijktijdig verschijnt dat screenshot in de Photos app op mijn laptop. Die is direct gesynchroniseerd. Terwijl de foto’s die ik er voor heb gemaakt nog niet zijn gesynchroniseerd. Om het te testen, maak ik nog eens een foto in plaats van een screenshot. Die foto verschijnt ook direct in mijn Photos app.
Als ik in Safari in mijn iCloud account kijk, zijn de foto’s die ik eerst maakte nog steeds niet gesynchroniseerd. Op mijn telefoon staat “32 foto’s synchroniseren naar iCloud” maar er gebeurt niets. Het vreemde is dus, screenshots worden direct gesynchroniseerd, maar als ik een foto maak met mijn iPhone camera gebeurt er niets.
Hoe is dit op te lossen?
Terwijl ik dit schrijf zie ik de foto’s langzaam binnen druppelen in de iCloud fotobibliotheek. Terwijl een testfoto die ik nog veel later maakte, direct werd gesynchroniseerd.
Na 25 jaar bloggen blijf ik verbaasd en verwonderd
Ik zat 25 jaar geleden vol verbazing naar het scherm te kijken van mijn Pentium PC omdat ik ineens iets had gepubliceerd op het web. Ik had een nieuwe online dienst gevonden, Blogger, en daarmee kon je zelf iets op het web publiceren, werd er gezegd. Ik had al eens wat weblogs gezien, waaronder Tonie.net. Ik was altijd al benieuwd wat er mogelijk was met dat internet.
Moederschip
Dus ik probeerde Blogger eens. Verdomd. Op die bewuste zondagochtend, 30 juli 2000, stond daar ineens online wat ik net in een tekstvak had geschreven, een link naar een website die ik toevallig open had staan. Met een kort zinnetje er bij. Het stond ineens op mijn eigen blog. Het klinkt nu enorm banaal, want het is toch heel gewoon om even iets op het web te zetten? Dat is het nu wel. Maar die zondagochtend in 2000, terwijl ik in Breda achter zo’n lompgroot beeldscherm zat? Dat was de start van een groeiend besef dat het internet nog veel meer voor ons zou gaan betekenen. Ik kon het toen nog niet onder woorden brengen. Ik kan dat nog steeds niet even goed. Maar de kracht zit in het simpele feit dat iedereen met internet-toegang een producent is, een maker. Je maakt je eigen moederschip waar je kunt doen wat je wilt.
En zo begon ik te bloggen. 25 jaar geleden. Er is natuurlijk onwijs veel gebeurd in die 25 jaar, maar de verbazing is er nog altijd.
AI Agent
Want nu, in 2025, zit ik vol verbazing naar het scherm van mijn Mac M3 laptop te kijken, waar een AI agent een webapplicatie voor me maakt. Een webapplicatie om te kunnen praten met mijn 25 jaar aan blogposts. Mijn complete archief van zo’n 9.000 blogposts staat voor je klaar. Je kunt in het verleden graven met random posts, je kunt de chatbot van alles vragen waar ik over heb geschreven. Het is nog niet perfect, maar het doet het redelijk. Ik vond het voldoende om live te zetten, al weet ik dat de prompts aan de achterkant nog niet perfect zijn. Eén van mijn principes blijft, werken met de garagedeur open!
Alle code en alle intelligentie achter de chat heb ik in samenwerking met Claude Code gemaakt. Of nou ja, ik denk dat ik 0,01% van de code zelf heb geschreven. Vooral een paar CSS wijzigingen. De rest komt van Claude Code. Het is niet dat ik rustig achterover leun terwijl AI zijn werk vlekkeloos doet, neen! Het kost veel tijd, het kost veel denkwerk en heel veel fouten. Je moet een agent echt opvoeden, je moet het jouw manier van werken aanleren. Maar ook voor jezelf, je moet snappen hoe webapplicaties werken. Dat hoeft niet tot achter de komma nauwkeurig, maar enig begrip wat onder de motorkap gebeurt helpt. Omdat je een AI dan betere commando’s kunt geven en de output enigszins kunt beoordelen.
Nieuwe collega
Net als in de begindagen van bloggen had je enige kennis nodig van iets als FTP, van HTML en hoe het internet technisch werkt. Die tijden liggen inmiddels achter ons. Om te bloggen heb je alleen wat tijd, zin en een goed verhaal nodig. En zelfs dat laatste is geen harde vereiste. Maar ik hoop dat je de analogie begrijpt. AI Agents en iets als Claude Code is nog lang niet geschikt voor de massa. Net als bloggen dat niet was de eerste jaren. Maar de snelheid zit er in. Ik denk dat de komende jaren de meest succesvolle diensten en producten worden gemaakt in samenwerking met AI Agents. Zij zullen first class collega’s zijn in de creatie, doorontwikkeling en hyper-personalisatie van diensten die we ons nu nog niet kunnen voorstellen. AI Agents zullen met ons aan tafel zitten voor feature design, product ontwikkeling, marktstrategie en businessmodellen.
Aan jou de taak om met een AI Agent te praten, te klankborden, mogelijkheden verkennen en keuzes te maken. Zonder grip te verliezen en door aan het stuur te blijven.
Dat zijn de competenties die je nodig gaat hebben. Dat zijn competenties die toekomstige generaties nodig gaan hebben.
Pieken en dalen
Een maand geleden zat ik met Ronald en Nienke van Kaliber te praten. Hoe het met me gaat, wat de plannen zijn rondom CreativeNotes. En natuurlijk kwam AI ter sprake. Mijn reactie op dat moment was oprecht, ik was er helemaal niet meer zo mee bezig. Er gebeurde zoveel in die tijd. Zowel persoonlijk als met CreativeNotes, maar net zo goed op het vlak van AI. Ik was overdonderd en had er geen zin meer in om dat allemaal te volgen en er iets mee te doen.
Reflectie is altijd goed. Inmiddels zie ik de waarde groeien van AI. Niet zozeer als snelheidsmaniak die al het werk van mensen overneemt. Maar als een technologische stap waar we mee zullen leven, waar we op een verantwoorde, ethische en menselijke manier gebruik van gaan maken. Een machine waar je mee kunt dansen en die je eigen denken scherper maakt, als je er bewust mee om gaat. Laat AI geen 100 boeken samenvatten voor je, dat is waanzin. Laat een LLM geen volledige artikelen schrijven, daar zit geen liefde in en dat merkt je lezer direct. Maar samen met AI ontdekken welke thema’s, kruisverbanden en onderliggende concepten in die boeken zitten, dát kan interessant zijn. Je artikelen aanscherpen op basis van je eigen corpus aan tekst en inzichten, het kan net die extra stap zijn die de eindversie beter maakt. Een tijdje terug was ik te veel overspoeld met alles wat gebeurde en kreeg AI veel minder aandacht van me. Dat tij is gekeerd nu ik er weer praktisch mee bezig ben. Zoals een prototype voor een schrijvers-projecttracker, gasten vinden voor podcasts en deze historie-chatbot.
Praten met 25 jaar blogposts
In een dag tijd heb ik een applicatie gemaakt die ik al jaren wilde maken maar waarvan ik niet wist waar ik moest beginnen, hoe ik dat moest aanpakken. Want ik ben geen programmeur. En nu heb ik een AI Agent in mijn laptop zitten. Die trouwens niet gratis is. Want de ontwikkeling van de app heeft me wel wat geld gekost. En soms was het ook weggegooid geld. Want zo’n agent kan verdomd eigenwijs zijn. Het gooit onderdelen weg die niet weg mogen. Het bedenkt zelf dat het iets anders moet. Je moet zo’n Agent echt bij de les houden. Maar als het eenmaal werkt, is het magisch. Waar ik 25 jaar geleden met FTP wat bestanden online moest zetten, wat natuurlijk jammer mis ging, zo hielp mijn AI Agent me nu met het deployen van de webapp. Ging dat in één keer goed? Nee natuurlijk niet. Maar uiteindelijk kwamen we er wel uit. Dus je kunt nu zelf kijken op 25jaar.frankmeeuwsen.com en praten met mijn historie van 25 jaar blogposts.
Het gaat tegen mijn principes in. Ik geloof in het opbouwen van een eigen emailbestand, je eigen community, je eigen moederschip. Maar het netwerkeffect en de distributiekracht van LinkedIn, daar is niet tegenop te boksen op eigen kracht. Daarom plaats ik mijn Weekbericht van Paper Trails nu ook door als aparte nieuwsbrief op LinkedIn. Op het moment dat ik de eerste editie publiceer, zonder abonnees, krijgen al mijn connecties een uitnodiging om lid te worden. Dat zijn 2500+ mensen die een notificatie krijgen dat ik met iets nieuws ben begonnen.
Toen ik met de site en de “eigen” versie van de nieuwsbrief begon, heb ik gekeken of ik nog mailinglijsten heb van eerdere nieuwsbrieven. Die zijn er wel, maar zo verouderd. Ik twijfelde of ik die wel moest gebruiken om mensen op de hoogte te brengen.
In de tijd dat ik deze blogpost schrijf is het aantal abonnees op de LinkedIn nieuwsbrief al bijna verdubbeld en voorbij het aantal van de oorspronkelijke nieuwsbrief. Die ik wel blijf schrijven en sturen uiteraard! maar toch…
Paper Trails Weekoverzicht (21 - 27 juli)
We hebben in de Meeuwsen Mansion de eerste week van de zomervakantie er op zitten. De kinderen gaan apart van elkaar nog op kamp, maar in de tussentijd willen we nog wel wat leuke uitstapjes maken. Onze jongste (nou ja, 13 jaar inmiddels) heeft deze week echt uitgerust van de hectische laatste schoolweken. Gewoon lekker wat film kijken, gamen, chillen met vrienden. We maken plannen om in augustus nog een Europese stedentrip te doen. In de tussentijd heb ik interessante gesprekken over creativiteit, notities, AI en hoe jongere generaties anders met kennis om gaan. Het oorspronkelijke idee van CreativeNotes heeft zoveel vertakkingen en zijpaadjes om verder te ontdekken. Hoe ik dat wil doen, dat ga ik de komende tijd eens op een rij zetten.
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
Elke week probeer ik wel iets te maken. Dat kan iets heel fysieks zijn zoals de zine over dit project. Deze week was het overduidelijk een digitale werkmethode. Met behulp van AI, automatisering en wat logisch nadenken, maakte ik een proces om potentiële nieuwe interviewgasten te vinden. De podcast Ervaring voor Beginners heeft met 10 seizoenen en zo’n 100+ afleveringen een schatkamer aan informatie. Met behulp van AI wist ik de gesprekken van alle afleveringen doorzoekbaar te maken en in een korte tijd al een paar interessante namen uit te halen. Hoe ik dat exact deed heb ik hier uitgeschreven, inclusief de prompts en code om alle podcasts te downloaden en samen te vatten.
Ik was op bezoek bij Robert Adriaansen, ook wel bekend als Loudmouth. Een wervelwind met verhalen, ideeën en voorbeelden van zijn werk. Tegelijk is hij heel gedisciplineerd in zijn werk. Hij scheurt, scant, fotografeert er op los, waarna hij het in zijn eigen ritueel een plek geeft op zijn computer. Zijn studio, de chopshop, is een kijkdoos met concertposters, kaarten, logo’s, lettertypes, magazines en boekcovers.
Ik heb chaos nodig om gedisciplineerd te kunnen werken
Deze week maakte ik kennis met Erik ten Hoff, een adviseur voor midden- en grootbedrijf, die zich richt op organisatieontwikkeling en groei van de organisatie. We hadden een lang en erg diep gesprek over digitale prikkels, werkethiek en natuurlijk Erik’s werkwijze. Hij noemt zich een Dino in Digiland, omdat hij steevast met zijn Moleskine en Waterman pen aan tafel zit waar de rest met laptops en tablets zit. Erik heeft al veel gezien in zijn werk- en privé leven en kan daar enorm geanimeerd en levendig over vertellen. Ik kan niet wachten om bij hem langs te gaan in het oosten van het land en met eigen ogen te zien hoe hij zich omringt door zijn flipover vellen en aantekeningen om na te denken en tot ideeën te komen.
Ik liep woensdag Kapitaal binnen in Utrecht en ik werd meteen verliefd op de plek. Niet zo gek, want er liepen tientallen studenten rond die bezig waren met zeefdruk, linocuts en andere technieken. Ondertussen werd er nog wat video gemaakt en druk gediscussieerd. Eigenaar Ramon Goedvree ken ik nog uit mijn tijd bij CMD Utrecht, waar we beiden voor de klas stonden. Ramon is voor mij een supernode. Iemand die door zijn werk en liefde voor de kunsten zo’n enorm netwerk heeft van interessante mensen, ik moest weer eens met hem bijpraten. Hij is van mening dat creativiteit iets is waar je serieus over na moet denken en dat het meer is dan “een hobby."
Wat denk je dat er op de gouden disks staat die met de Voyager meereizen naar de rand van ons sterrenstelsel? Niet onze economische modellen of businessplannen. Er staat kunst op. Muziek van Bach en traditionele folkliederen.
Ik ken Wouter Groeneveld al een tijd, ik volg met veel plezier zijn blog Brainbaking. Een aantal jaar terug bij een virtuele Obsidian Meetup, verraste hij me met een verhaal hoe hij zijn geschreven notities scant en inleest in zijn digitale notitiesysteem. Vervolgens schreef hij ook nog eens het boek The Creative Programmer, waar hij uitgebreid onderzoek doet naar creativiteit en hoe dit door softwaremakers is te leren en cultiveren. Ik heb dit boek in de kast staan en ga het de komende tijd herlezen. Ik had een heel leuk gesprek met Wouter, waar we alle kanten bespraken van papieren notitieboeken, Zettelkasten, AI en hoe we collectief kennisbeheer in organisaties mogelijk kunnen maken.
Verder was het een wat rustige week met CreativeNotes. Ik heb wat nieuwe interviews gepland, wat geschoven met teksten en indelingen. De boog kan niet altijd gespannen staan. Ik heb vooral ook wat uitgerust deze week.
Komende week staat er niets op de planning! Tenminste, geen kennismakingsgesprekken, geen interviews. Ik ga vooral achter mijn bureau aan de slag met alle teksten en gesprekken die ik nu heb. Wish me luck!
Mijn kijktip voor deze week: Joan Westenberg over Clarity Maxxing. Joan zet het “Productivity Industrial Complex” tegenover het idee van Clarity Maxxing. Denk meer gericht na over wat er toe doet in plaats van zoveel mogelijk te willen doen in een minimum aan tijd.
Dit was de week van 21 tot 27 juli. Tot de volgende editie! Eerdere weekberichten lees je hier op de site.
Paper Trails Weekoverzicht (21 - 27 juli)
We hebben in de Meeuwsen Mansion de eerste week van de zomervakantie er op zitten. De kinderen gaan apart van elkaar nog op kamp, maar in de tussentijd willen we nog wel wat leuke uitstapjes maken. Onze jongste (nou ja, 13 jaar inmiddels) heeft deze week echt uitgerust van de hectische laatste schoolweken. Gewoon lekker wat film kijken, gamen, chillen met vrienden. We maken plannen om in augustus nog een Europese stedentrip te doen. In de tussentijd heb ik interessante gesprekken over creativiteit, notities, AI en hoe jongere generaties anders met kennis om gaan. Het oorspronkelijke idee van CreativeNotes heeft zoveel vertakkingen en zijpaadjes om verder te ontdekken. Hoe ik dat wil doen, dat ga ik de komende tijd eens op een rij zetten.
Lees je dit voor het eerst, welkom! Mijn naam is Frank Meeuwsen en ik ben in mei 2025 gestart met een onderzoek/project/boekidee rondom het vraagstuk “Hoe gebruiken creatieve professionals een papieren notitieboek als startpunt voor hun creatieve werk, en welke patronen zijn daar te ontdekken die voor andere kenniswerkers interessant en inspirerend zijn?” Je kunt hier alle details lezen. In dit weekbericht praat ik je bij over de voortgang en wat er aan komt.
Elke week probeer ik wel iets te maken. Dat kan iets heel fysieks zijn zoals de zine over dit project. Deze week was het overduidelijk een digitale werkmethode. Met behulp van AI, automatisering en wat logisch nadenken, maakte ik een proces om potentiële nieuwe interviewgasten te vinden. De podcast Ervaring voor Beginners heeft met 10 seizoenen en zo’n 100+ afleveringen een schatkamer aan informatie. Met behulp van AI wist ik de gesprekken van alle afleveringen doorzoekbaar te maken en in een korte tijd al een paar interessante namen uit te halen. Hoe ik dat exact deed heb ik hier uitgeschreven, inclusief de prompts en code om alle podcasts te downloaden en samen te vatten.
Ik was op bezoek bij Robert Adriaansen, ook wel bekend als Loudmouth. Een wervelwind met verhalen, ideeën en voorbeelden van zijn werk. Tegelijk is hij heel gedisciplineerd in zijn werk. Hij scheurt, scant, fotografeert er op los, waarna hij het in zijn eigen ritueel een plek geeft op zijn computer. Zijn studio, de chopshop, is een kijkdoos met concertposters, kaarten, logo’s, lettertypes, magazines en boekcovers.
Ik heb chaos nodig om gedisciplineerd te kunnen werken
Deze week maakte ik kennis met Erik ten Hoff, een adviseur voor midden- en grootbedrijf, die zich richt op organisatieontwikkeling en groei van de organisatie. We hadden een lang en erg diep gesprek over digitale prikkels, werkethiek en natuurlijk Erik’s werkwijze. Hij noemt zich een Dino in Digiland, omdat hij steevast met zijn Moleskine en Waterman pen aan tafel zit waar de rest met laptops en tablets zit. Erik heeft al veel gezien in zijn werk- en privé leven en kan daar enorm geanimeerd en levendig over vertellen. Ik kan niet wachten om bij hem langs te gaan in het oosten van het land en met eigen ogen te zien hoe hij zich omringt door zijn flipover vellen en aantekeningen om na te denken en tot ideeën te komen.
Ik liep woensdag Kapitaal binnen in Utrecht en ik werd meteen verliefd op de plek. Niet zo gek, want er liepen tientallen studenten rond die bezig waren met zeefdruk, linocuts en andere technieken. Ondertussen werd er nog wat video gemaakt en druk gediscussieerd. Eigenaar Ramon Goedvree ken ik nog uit mijn tijd bij CMD Utrecht, waar we beiden voor de klas stonden. Ramon is voor mij een supernode. Iemand die door zijn werk en liefde voor de kunsten zo’n enorm netwerk heeft van interessante mensen, ik moest weer eens met hem bijpraten. Hij is van mening dat creativiteit iets is waar je serieus over na moet denken en dat het meer is dan “een hobby."
Wat denk je dat er op de gouden disks staat die met de Voyager meereizen naar de rand van ons sterrenstelsel? Niet onze economische modellen of businessplannen. Er staat kunst op. Muziek van Bach en traditionele folkliederen.
Ik ken Wouter Groeneveld al een tijd, ik volg met veel plezier zijn blog Brainbaking. Een aantal jaar terug bij een virtuele Obsidian Meetup, verraste hij me met een verhaal hoe hij zijn geschreven notities scant en inleest in zijn digitale notitiesysteem. Vervolgens schreef hij ook nog eens het boek The Creative Programmer, waar hij uitgebreid onderzoek doet naar creativiteit en hoe dit door softwaremakers is te leren en cultiveren. Ik heb dit boek in de kast staan en ga het de komende tijd herlezen. Ik had een heel leuk gesprek met Wouter, waar we alle kanten bespraken van papieren notitieboeken, Zettelkasten, AI en hoe we collectief kennisbeheer in organisaties mogelijk kunnen maken.
Verder was het een wat rustige week met CreativeNotes. Ik heb wat nieuwe interviews gepland, wat geschoven met teksten en indelingen. De boog kan niet altijd gespannen staan. Ik heb vooral ook wat uitgerust deze week.
Komende week staat er niets op de planning! Tenminste, geen kennismakingsgesprekken, geen interviews. Ik ga vooral achter mijn bureau aan de slag met alle teksten en gesprekken die ik nu heb. Wish me luck!
Mijn kijktip voor deze week: Joan Westenberg over Clarity Maxxing. Joan zet het “Productivity Industrial Complex” tegenover het idee van Clarity Maxxing. Denk meer gericht na over wat er toe doet in plaats van zoveel mogelijk te willen doen in een minimum aan tijd.
Dit was de week van 21 tot 27 juli. Tot de volgende editie! Eerdere weekberichten lees je hier op de site.
LinkLeesMap S01E08 - Frankie says relax
Kleine adresjes op het wereldwijde web. HTML-dag 2025. De mythische beesten van Nederland. Alles in deze LinkLeesMap. Handgeschreven, advertentie- en algoritmevrij samengebracht voor jou.