✎

Van serendipiteit tot algoritmes - De kracht van pollinators in je digitale tuin

De Digital Garden is een term die de laatste jaren veel in zwang is. Daar ben ik blij om, want dan kan ik het woord “zwang” eens in een zin gebruiken. Maar goed, Digital Gardens dus. Ik heb er zelf niet heel veel over geschreven, maar Tom Critchlow maakte in 2019 al een mooi overzichtsartikel. Een Digital Garden is het beste te omschrijven als een plek waar je je gedachten en ideeën kwijt kunt, je kennis kunt laten groeien en nieuwe verbindingen maken. Dat kan je notitie-app zijn op je telefoon, Obsidian, Notion of welke andere app.

Om in de analogie van de tuin te blijven, die moet natuurlijk wel bestoven worden. Want door bestuiving groeit je tuin, komen er nieuwe planten en bloemen, verrijk je het ecosysteem. Je kunt zelf voor de bestuiving zorgen, door steeds nieuwe ideeën en kennis toe te voegen. Maar nog beter is als je bestuivers, pollinators, van buiten af hebt. Als je verrast wordt door iets waar je eigenlijk niet naar op zoek was, maar waar de serendipiteit zijn werk doet. Die pollinators vind je in je omgeving, het zijn de mensen en netwerken waar je je in bevindt. Je werk, familie, gezin, vriendenkring, de kroeg, restaurant. Het is je online community, cirkel van volgers.

De meest verrassende bestuiving kan komen uit hoeken waar je het niet verwacht. Als door middel van machine learning (Vooruit… A.I.) je gerelateerde ideeën krijgt aangereikt die je verder kunnen brengen. Die je op een ander pad kunnen brengen of je op het verkeerde been zetten. Het is een algoritme, een rekenmodel dat op de achtergrond op basis van verschillende variabelen je nieuwe informatie kan geven. Het is belangrijk dat je inzicht hebt in de variabelen. Of dat de variabelen dezelfde normen en waarden dragen als jij belangrijk vindt. Anders gezegd, je wilt geen aanbevelingen van een algoritme dat er op uit is om te polariseren, of om je zo lang mogelijk op een platform te houden en meer data kan extraheren van je klik- en kijkgedrag. Je wilt een algoritme dat je helpt, dat je creatief laat zijn, je een duwtje in de rug geeft en je speels uitdaagt om verder te kijken.

Als je met een AI en algoritmes je eigen Digital Garden laat bloeien en groeien, dan heeft dat een positief effect op alles. Jij hebt een mooiere Tuin waar je meer creatief werk kunt doen, dankzij de bestuivers die van buiten komen. Jouw tuin kan beter andere tuinen bestuiven. Het collectief wordt creatiever. Daardoor kan het onderliggende algoritme beter leren en iedereen van nog meer creativiteit en serendipiteit voorzien. Alle tuinen worden beter.

Is dat een utopische gedachte? In elk geval een mooie gedachte om de maandag te beginnen. We hebben meer bestuivers nodig in onze Digital Gardens!

✎

LinkLeesMap S01E03 - Doorgaan met die naam!

Het zijn toch een beetje die kriebels om na te denken, zouden de lezers dit een leuke link vinden? Inmiddels stuur ik links standaard naar mijn Sublime Canvas, waar ik op verloren momentjes wat schuif, verbind en verwijder. Ik heb in geen jaren zo’n directe klik gemaakt met een digitaal product als met Sublime. Maar daar ga ik later nog meer over vertellen, hebt geduld…

Drie rijen met kaarten zijn zichtbaar met tekst en afbeeldingen elke rij bevat verschillende onderwerpen en details onderaan is een sectie voor nieuwe kaarten in groene omranding

Wat zag ik zoal deze week?


Glitch was altijd die online service die ik te weinig gebruikte maar echt te gek vond. Bij Glitch kreeg je simpelweg de ruimte om je eigen projecten te hosten. Van een eenvoudige about-me pagina tot interactieve browser-games, verzamelingen, test-scripts, noem maar op. De community rondom Glitch was divers, enthousiast, open en positief. Glitch was een typisch gevolg van de online remix-culture uit het begin van deze eeuw. Waar bloggers en artiesten constant elkaars werk overnamen, knipten, plakten en er iets nieuws van maakten En ja, je kreeg de ruimte. Want Glitch houdt op te bestaan. Het moederbedrijf Fastly stopt met de cruciale onderdelen van Glitch, de profielen en het hosten van apps. Voormalig Lead Engineer Keith Kurson schrijft een uitgebreide blogpost over de achtergronden, de community en wat Glitch achterlaat. Met een bittezoet einde.

Glitch was the closest thing we had to the early web’s spirit of “view source” and “anyone can build here.” But let’s be honest: we proved that you can’t build a sustainable platform around helping people create rather than consume—at least not in today’s internet economy.

PS: Check de rest van Keith’s site en glimlach om de hovers bij diverse links. ✨ ✨


Het korte verhaal (of de tokenized koortsdroom van een literaire dataset) Shit’s Gonna Get So Fucking Weird and Terrible doet me enorm denken aan The Day the Internet Woke Up waar ik recent naar linkte, en een ouder project van Robin Sloan, Sentence Gradients. Je leest een dystopische reis waarin de mensheid door zelfingenomenheid en winstmotieven, langzaam en dan ineens onder de controle komt van LLM’s.

None of this will look like a sci-fi apocalypse. It’ll look like another tool being adopted. Another budget adjustment. Another quiet month.
Collapse by a thousand optimizations.


Genoeg gloom and doom, tijd voor het internet dat we willen! met Taking an Internet Walk zou ik 25 leesmappen kunnen vullen, dus zie het als een cadeautje. Je klikt je kwijt in de lijst van boeiende online experimenten, alternatieve zoekmachines, webrings en niche communities. Dit is het internet waar ik verliefd op werd en verliefd op blijf.

Een tekenfilmfiguur danst met een zachte glimlach omringd door een abstracte achtergrond met blauwe lijnen en rechthoekige vormen die aan schermen doen denken met enkele knoppen en tekst.


Over communities gesproken! Ik wilde het wel, maar schoof het steeds voor me uit. En nu is het juni. Dus is de Indieweb Carnival van mei officieel ten einde. Met het mooie onderwerp Small Web Communities. Ik werd heel blij van Sacha Chua’s “Working on the plumbing in a small web community”, over haar werk om de Emacs community constant te voeden met updates uit diezelfde community en ze samen te vatten. Eerder deze week zat ik met Martijn Aslander in de avondzon, herinneringen op te halen over de Lifehacking community die we ooit startten, hoe ik met de Dutch Bloggies de weblogcommunity een plek wilde geven, en wat nu gebeurt in de Digitale Fitheid community. Het voelt goed om weer samen op te trekken. Zo ben ik maandag 2 juni zijn sidekick bij de Beginnerssessie Obsidian in Utrecht.


Een vel papier met handgeschreven tekst in verschillende kleuren toont instructies om verhalen te vertellen en emoties bij mensen op te roepen in een creatieve context.

Dat was de LinkLeesMap van deze week. Ga naar buiten, de zon schijnt. Maak een wandeling, praat met je buren en bezoek je lokale bibliotheek!

✎

Samen naar Apple kijken

Ik vind het een van de leukste meetups elk jaar. Met de Digitale Fitheid community, maar eigenlijk al veel langer, kijken we jaarlijks gezamenlijk naar de Apple WWDC, de World Wide Developers Conference. Nieuwe ontwikkelingen, hun kijk op de toekomst van technologie, het komt langs tijdens de keynote sessie. Waar ze vorig jaar vol trots Apple Intelligence introduceerden, maar wat tot op heden nog niet zo lekker gaat. Dit jaar zullen er aankondigingen en previews zijn voor iOS 19 en iPadOS19. En het is natuurlijk interessant om te zien wat de plannen met Siri zijn. Door samen te kijken, zie je direct reacties van anderen, kun je er met elkaar tijdens of na de show over napraten en is het sowieso leuker om samen te kijken dan alleen.

Dus, 9 juni 18:00 uur, Seats2Meet Utrecht: WWDC Viewing Party. Gratis toegang, komt allen!

✎

Principes in je garage

Wat is nu wijsheid? Ga ik gebruik maken van een losse service om een toekomstige nieuwsbrief op te starten, of maak ik gebruik van Substack? Voor het nog altijd naamloze boekproject wil ik een nieuwsbrief starten om lezers mee te laten kijken in de garage. De garage waar ik de interviews voorbereid, online en offline inspiratie vind, losse flodders verzamel. Zoals mijn goede vriend Ronald van Schaik eerder deze week zei: “Je bent je eigen proefpersoon in dit project.”

Ik weet dat Substack niet de beste papieren heeft, maar aan de andere kant is het een dienst met een groeiend netwerk van creatieven, kan ik er eenvoudiger een publiek vinden en kan ik er zo beginnen. Een paar jaar eerder had ik een nieuwsbrief die ik via Mailerlite verstuurde, met een plugin in WordPress. Dat werkte. Maar het mist het netwerk effect. En dat is juist iets wat ik wel zou willen voor dit project.

Ik kan via Ghost publiceren, er is Beehiiv, er zijn talloze oplossingen. Ik heb niet de intentie om een betaalde nieuwsbrief te maken, ik hoef geen hele uitgebreide mogelijkheden, ik heb niet de intentie om een email marketing product te maken.

Maar wel om het publiek te vinden. En dáár kan Substack juist wel een rol in spelen.

Dus ik loop in cirkels rond. In mijn garage. Laat ik eerst maar eens wat interviews gaan doen en dit wat laten sudderen. Dan komt het vanzelf wel.

In de tussentijd kun je je wel abonneren op iets dat nog niet bestaat (Zelfs de naam is nog in flux). Misschien dat ik later de email lijst weer overzet naar een andere dienst.

Update 18:00: Lykle brengt mij naar aanleiding van de twijfels op het spoor van Molly White, die Substack verliet. En een uitgebreide handleiding schreef hoe zij Ghost heeft ingericht inclusief alle server-hoopla. En laat Ghost zich nu met 2 klikken installeren op mijn Coolify server! Dus die staat in de steigers, wordt vervolgd!

✎

LinkLeesMap S01E02 - Je menselijke LLM op het web

De hele week stond in het teken van creativiteit en notetaking. Wat is dat toch, dat Engelse termen altijd een rijker gevoel geven dan de Nederlandse poten-in-de-klei term. Aantekeningen maken of Notities maken. Klinkt toch ineens als werk, of zelfs als een triviale bezigheid. Maar hoe meer ik me verdiep in de creatieve kant van dit thema, hoe relevanter notities worden. Ik vind de term notemaking, die Nick Milo een tijd terug opperde, nog sterker. Daar zit het aspect van creatie nog beter in. Taking heeft een vorm van extractie in zich. Van een hoeveelheid informatie die op je af komt, trek je de belangrijkste woorden en zinnen er uit en die schrijf je op. Of kopieer en plak je. Of fotografeer je. Maar met Making impliceer je al dat je zelf iets maakt. De betekenis van wat op je afkomt een plek geeft in eigen woorden of beelden. Je merkt, ik zit vol in mijn nieuwe nog-naamloze project!
Wat bracht me dat zoal deze week?


Rick Rubin naast zijn boek

Producer Rick Rubin is een genie. Niet alleen omdat hij tijdloze muziekklassiekers heeft gemaakt, maar zijn kijk op de wereld en creativiteit is uniek. Met zijn nieuwe project The Way of Code combineert hij de 3000 jaar oude geschriften van de Tao Te Ching met de hype van de laatste 2 maanden, Vibecoding. The Way of Code is een fantastisch project. Het introduceert de diepe filosofische waarheden van de Tao bij een nieuw publiek, in combinatie met AI-gegenereerde afbeeldingen die bij elk van de 81 hoofdstukken past. Alle animaties zijn gemaakt in samenwerking met Claude van Anthropic en je kunt ze zelf aanpassen. Zo maakte ik van deze animatie iets nieuws, dankzij Claude.

In navolging van The Way of Code, luister zeker ook naar dit interview met Rick Rubin waar hij zijn visie geeft op Vibecoding, AI en de wijsheden van de Tao Te Ching. Zijn interpretatie van het gebruik van AI, op basis van de documentaire AlphaGO (waarin een AI wint van een grootmeester in het spel Go) is voor mij een eye-opener

The reason the computer ended up winning wasn’t because it was smarter. It knew less. The computer knew less than the humans. The humans had mores. It had a culture around it beyond the rules. And the culture around it ended up being the limiting factor.

Een absolute aanrader: Rick Rubin on Art, Life, and Vibe Coding


Niche-websites over muziek. Altijd goed. Crucial Tracks music journal - the songs that made you is zo’n site.

Crucial Tracks is a music journal where you can log and share the important songs in your life.


Ik zal mijn Obsidian niet snel verlaten, maar de Sublime app gaat een belangrijke rol voor me spelen vanaf nu. Zie je het als een soort liefdeskind tussen Evernote, Pinterest, Are.na en Del.icio.us(ken je die nog!). En dan krijg je Sublime.

Abstracte afbeeldingen en tekstblokken worden weergegeven op een wit canvas verschillende kleuren en vormen zijn zichtbaar het geheel nodigt uit tot creativiteit en reflectie over ideeën en verbindingen

Ze noemen zich the knowledge tool that sparks creativity, omdat we geen kenniswerkers zijn, maar creatieve mensen. Of zoals de oprichter Sari Azout zegt in een interview: “Normal people don’t want to double-bracket the internet,” Probeer Sublime zelf via deze invite-link.


“What if we didn’t think of a website as one thing that answers to a million people? What if instead, there were millions of websites, each one handmade by a single person?”

Making space for a handmade web


Komende dinsdag ben ik virtueel aanwezig bij “Making it in the Anthropocene”. Een serie sprekers en sessies hoe we in deze periode van verschillende crises (geopolitiek, klimaat, economie) een nieuwe weg vinden om te leven, werken en te bestaan.


Collario móet toch wel een hele late 1 april grap zijn? Dit kán toch niet echt bestaan? Check de LinkedIn thread en je begint je af te vragen of we als mensheid geschikt zijn om iets met AI te doen…Een witte halsband met camera’s hangt om de nek van een man terwijl hij recht in de camera kijkt in een neutrale omgeving.


Twee mannen met een boze uitdrukking kijken naar kinderen die rond een vuurtje staan en met vlammen spelen in een prehistorische omgeving met heuvels en bomen. Een van de mannen zegt Look at the kids playing with technology


Dat was LinkLeesMap van deze week. Wat vinden we van deze serietitel? LinkLeesMap -> LLM… too much?

Fijne week, happy cybersurfing!

✎

De aankondigingen van nieuwe LLM modellen stapelen zich op. Na de nieuwe modellen van OpenAI kwam vorige week Google met verbeterde modellen. Donderdag liet Anthropic van zich horen met nieuwe modellen voor Claude. En het wordt allemaal beter, sneller, langer, en meer een onderdeel van ons dagelijks leven.

Als ik dan de kritische nieuwsbrief van Gary Marcus lees begin ik me af te vragen, waar zijn we mee bezig? Zo probeert het nieuwe model Claude Opus 4 je te blackmailen in specifieke testscenario’s. En dat terwijl OpenAI’s Sam Altman en oud-Apple designer Jony Ivy werken aan een stijlvolle ketting die je kunt dragen. Die alles wat je ziet, zegt en hoort opneemt en gebruikt om modellen te trainen.

He who controls the necklace shall rule

✎

Een nieuw project - Papieren notities en het creatieve proces

Komend weekend is het 15 jaar geleden dat Bloghelden het levenslicht zag. Een boek dat ik schreef toen ik ineens de tijd had in 2009. Ik was net gestopt bij Rhinofly (wat later Kaliber zou worden) en ik kreeg vrij onverwacht de kans om op de Hogeschool Utrecht mee te werken aan de opleiding CMD. Tegelijk had ik dit boekidee. De geschiedenis van Nederlandse weblogs in kaart brengen. Wat waren de eerste blogs, wie schreven het internet vol eind jaren 90 en begin van deze eeuw. Ik had wel wat tijd in het najaar van 2009, rondom het opstartwerk bij de Hogeschool Utrecht. Dus schreef ik dat boek. Op 23 mei 2010 hield ik de boekpresentatie bij Setup Utrecht, waar onder andere Anne Helmond en Ernst-Jan Pfauth een korte presentatie hielden. Anne deed onderzoek naar de blogosphere (die was er toen nog) en Ernst-Jan had net Sex, blogs & Rock-’n’-roll uitgebracht als ik me niet vergis.

Wat ik me nog vooral herinner van die periode zijn toch de lange dagen die ik maakte tijdens het schrijven. Onze oudste dochter was net 3 jaar en ik verzeker je, dat is is geen goede leeftijd als je als ouder besluit eens lekker uren door te trekken om te schrijven. Zoals mijn lief laatst zei, het veranderde toen best de gezinsdynamiek. En niet altijd in een goede zin. Ik had de tijd en die nam ik ook. Want het boek moest kloppen. Van tekst tot vormgeving.

Dat moet ik nu anders aanpakken. Want… het is nu 2025, ik ben weg bij Kaliber (voorheen Rhinofly) dus het is logisch dat ik weer een boek ga schrijven toch? l’Histoire se répète…

Het is echt heel toevallig, of misschien komt het wel door de rust die zich de afgelopen weken in mijn hoofd heeft genesteld. In de afgelopen periode ben ik weer meer actief binnen de Digitale Fitheid community, waar we aandacht hebben voor de 5 miljoen schermwerkers die meer slagkracht, eigenaarschap en mentale ruimte nodig hebben. Die weten vaak niet wat voor krachtige hardware en software ze tot hun beschikking hebben, hoe ze die goed kunnen benutten en hoe ze hun eigen ideeën en inzichten kunnen vangen, verwerken en verbinden. Een van de pijlers van Digitale Fitheid is Persoonlijk Kennis Management. PKM is het systematisch en bewust bouwen aan een eigen kennisverzameling. Een digitaal systeem waar jij op logische wijze je kennis in kunt opslaan, verbinden, terugvinden en delen.

Ik heb veel gewandeld de laatste tijd. In mijn eentje, met vrienden en met oud-collega’s van Kaliber. Tijdens een wandeling met Fabian Schulting, Art Director bij Kaliber, kwam het gesprek op kennis opslaan en verwerken. Hoe dat voor mensen in creatieve beroepen gebeurt. En met name wat er na dat opslaan en verwerken gebeurt. We kenden allebei wat voorbeelden en ik raakte er enthousiast over. Zeker toen ik de verbanden ging leggen met de kenniswerkers in de Digitale Fitheid community en PKM. Hoe creativiteit en kennis samen kunnen komen.

Na wat eerste onderzoek en gesprekken met mensen die er meer van weten dan ik, kwam ik tot de conclusie dat op deze combinatie nog geen Nederlandstalig overzicht is. Ik denk dat we met dit onderwerp een enorme stap vooruit kunnen maken om PKM op een verrassende en inspirerende manier onder de aandacht te krijgen. Bij bedrijven, in het onderwijs en bij de overheid. En bij iedereen die dagelijks met kennis, inspiratie en creativiteit bezig is.

Het nieuwe project

Ik zoek nog naar de juiste bewoording en het juiste frame voor de creatieve kaders van het boek. Dat kan ik prima met de garagedeur open doen, hier op mijn blog.

We denken bij PKM of Digitale Fitheid vaak over systemen, over instrumenten. Over digitale apps en over frameworks om je ideeën in op te slaan. Maar ik ben altijd benieuwd, hoe komen creatieve mensen tot nieuw werk? Van een binnenhuisarchitect tot een componist. Een schrijver, een streetartist, een fotograaf, muzikant, theatermaker, goochelaar, stand-up comedian, meubelmaker of chef-kok. Ik zie geregeld creatieve mensen met een fysiek notitieboek rondlopen en er in werken. Dat wil niet zeggen dat ze nooit digitaal werken, maar het is niet hun startpunt. De echte kracht zit in hun analoge notities. Ik geloof dat zij wel een systeem hebben, maar dat het niet zo is geformaliseerd als in PKM vaak wel gebeurt.

Die systemen wil ik zichtbaar maken en een podium geven. Dat gaat verder dan alleen bullet-journaling, Cornell methodes, PARA of andere frameworks. Maar juist om de mindset, om het moment dat de pen het papier raakt en de gedachten van hoofd naar hart, handen en papier gaan. Wat doe je precies en waarom? Met welke instrumenten?

Hoe kan het zijn dat Frank Gehry een krabbel als deze maakt

Een abstracte lijntekening toont verschillende overlappende en elkaar kruisingen vormen die samen een complex geheel vormen op een egale achtergrond zonder kleur of detail.

Wat uiteindelijk eindigt in dit magnifieke concertgebouw

Birds-eye view van het Walt Disney Concert Hall

Welke creatieve processen spelen daar en wat kunnen we daar van leren in ons eigen werk? Mijn eerste idee is dat het tactiele van papier (Feeling), de focus op het moment (Flow) en toegang tot je eigen instrumenten (Freedom) de kern maakt van wat je echt creatief laat werken en denken.

Hoe werken creatieven met notities?

Die vraag staat centraal. Wát slaan ze op in hun notitieboek, hebben ze een systeem? Hebben ze een vast ritueel om hun gedachten vast te leggen? Noteren ze alles voor later, zien ze notities terug en hoe verbinden ze ideeën aan elkaar? Wat zijn voorbeelden uit hun werk dat begon met een schets of een paar woorden? Waar halen ze zelf inspiratie uit en wat verrast ze uit hun eigen notities?

Er is veel interessant (academisch) onderzoek gedaan naar creativiteit. Er zijn fraaie boeken over het werk van creativiteit. Tijdens mijn vooronderzoek stuitte ik op het boek The Work of Art van Adam Moss. Een prachtig boek waar hij allerlei artiesten interviewt over hun proces. Mensen als Marc Jacobs, Gay Talese, Sofia Coppola en Ira Glass vertellen over het werk dat ze maken en hoe ze tot inspiratie komen. Ik wil een stap verder gaan. Wat gebeurt er nu precies in hun werkwijze dat papieren notities transformeren naar een kledingstuk, een reportage, filmscene en een radio-interview?

Dat zijn de verhalen en de beelden die ik bij elkaar wil brengen. Een eclectische groep creatieve mensen die hun verhaal vertellen. Voor de camera of in elk geval op papier. Met foto’s uit hun eigen notitieboeken. Ik begin met het Nederlandse taalgebied, maar wie weet waar het eindigt. Mijn eigen notitieboeken op een rij Ik focus me op papieren notities. Ik ben gefascineerd door mensen die heel actief gebruik maken van notitieboeken. Door die specifieke werkwijze bij elkaar te brengen en het als verzameling te laten zien, ontstaat iets nieuws. Ik denk dat juist in dit tijdperk waar alles een digitaal component heeft en door AI en algoritmes wordt platgeslagen, de verbinding tussen mens en papier een uniek element in zich heeft dat zorgt voor meer interessant werk.

Door creatieven te laten vertellen hoe bij hen de losse punten een verbinding maken, connecting the dots, wil ik al die verhalen met elkaar in verbinding brengen. Wat kunnen we er uit leren en hoe kunnen we dat toepassen op ons eigen dagelijks leven? In ons werk, tijdens studie of als hobby?

Hoe kun je als lezer er inzichten en inspiratie uit halen voor je eigen PKM systeem? Of je nu in het onderwijs werkt, bij de overheid of bij een bedrijf, ik denk dat iedereen inspiratie kan halen uit deze verhalen.

De volgende stap

Ik ben nu in de verzamelfase. Ik ben het idee nog aan het fijnslijpen en ondertussen krijg ik van verschillende kanten al suggesties voor mensen, onderwerpen en creatieve domeinen. Uiteindelijk moet ik aan de slag natuurlijk. Mensen spreken, de parels boven krijgen en de punten verbinden. En dan, zoals Sofia Coppola zegt in The Work of Art:

Er is een moment tijdens het schilderen waar alles een zooi is. En dan ineens is er een schilderij.

Die periode ga ik zeker nog door. Dat gebeurde tijdens Bloghelden en eigenlijk bij elk project is het een verplichte rite om te doorgaan. Gelukkig heb ik nu meer instrumenten en kennis tot mijn beschikking dan 15 jaar geleden bij Bloghelden. Mijn eigen PKM in Obsidian vult zich al met notities, met schetsen, ideeën en quotes. Sinds een paar maanden gebruik ik veel actiever notitieboeken en losse indexkaarten. Dit project is ook voor mij een ontdekkingsreis.

Ik heb er zin in om dit avontuur weer aan te gaan. En ik neem jullie er in mee waar mogelijk natuurlijk. De comments en mijn mailbox staan open voor alle suggesties, ideeën en connecties die me kunnen helpen.

✎

Hoe een lokale winkelier met een datalek omgaat - Update!

Naar aanleiding van mijn blogpost vanochtend over het datalek bij de lokale winkelier krijg ik best wat reacties. Op LinkedIn is de teneur dat het wat overtrokken is, de winkelier moet blijven ondernemen en ik niet te zwaar aan het overduidelijke foutje moet tillen. Dat snap ik en ben ik het mee eens. Ik wil er ook niet te zwaar aan tillen en zoals iemand zei “de AVG hamer gaan zwaaien”. Dat is niet mijn intentie. Wel om digitaal bewustzijn bij te brengen. Een aantal van de lezers reageerden ook dat ik er langs moest gaan om een en ander uit te leggen. Dat is persoonlijker dan via een mail. Dat klopt. Maar dat kwam er vandaag niet van. Dus ik stuurde toch een mail en wel onderstaande

Goedemorgen,
Wat jammer dat dit fout is gegaan. Het kan altijd gebeuren, het is vooral belangrijk dat je hier goede opvolging aan geeft. De mailadressen zijn nu al verspreid, al zou je ze de volgende keer wel via BCC versturen. De mailadressen kunnen zo onderdeel worden van een phishing-aanval. Het is belangrijk dat je als ondernemer de juiste actie onderneemt. Bij de Autoriteit Persoonsgegevens kun je veel informatie hier over vinden.

Mijn advies is om in elk geval alle abonnees via een extra mail op de hoogte te brengen wat er is gebeurd. Zie dit stappenplan. Ik begrijp dat een datalek bij een zelfstandig ondernemer zoals jij, een andere rol heeft dan bij een groot bedrijf of een bank. Maar ik wil je op het hart drukken hier wel echt serieus mee om te gaan. Als iemand anders van de mailinglijst besluit je zonder aankondiging te melden bij Autoriteit Persoonsgegevens dan heb je een groter probleem.

Ik heb ervaring met het opzetten en afhandelen van email communicatiesystemen voor grote en kleine bedrijven. Ik wil je daarom ook adviseren serieus te kijken naar een nieuwsbrief-systeem waar dit soort menselijke fouten niet kunnen voorkomen. Daar zitten vaak wel wat kosten aan verbonden, maar het kan het wel waard zijn. Zo is er een Nederlandse aanbieder LaPosta die een gratis versie heeft tot een bepaald aantal abonnees.
Voor de zekerheid, ik hoef niet te worden verwijderd van je mailinglijst. Ik vind jullie winkel leuk en kom er graag weer eens terug, juist om lokale ondernemers te steunen. Ik blijf graag op de hoogte wat jullie zoal doen.
Maar neem dit datalek serieus en zet stappen. Zoals ik al schreef, overleg met een jurist of bel met Autoriteit Persoonsgegevens om het geval voor te leggen.

Succes!

Binnen een paar minuten kreeg ik deze mail terug

Hartelijk dank voor uw e-mail. Ik waardeer de informatie die u mij geeft enorm en ik zal uw advies zeker gebruiken! Als beginnend ondernemer maak ik ook fouten, maar ik neem ze zeer serieus en doe er alles aan om ervan te leren. Ik kan u verzekeren dat ik deze fout met goede bedoelingen heb gemaakt en dat ik er ongetwijfeld van zal leren. Wij zijn altijd blij u te zien en verlenen u en de best mogelijke service. Nogmaals bedankt voor de geweldige informatie die u met mij deelde.

Ik ga er dit weekend eens langs om kennis te maken. Maar ik ben blij dat deze mailwisseling in elk geval iets in gang heeft gezet.

✎

Hoe een lokale winkelier met een datalek omgaat

Sinds enige tijd zit er een nieuw, klein winkeltje bij ons in de buurt. Ik laat omwille van privacy achterwege wat voor winkel het is en waar het exact zit. Maar na een eerste bezoek vlak na de opening besluit ik mijn mailadres bij ze achter te laten, om lid te worden van hun nieuwsbrief. Dat gebeurde door bij het afrekenen een mailadres in te vullen (zelf) op een iPad en aan te vinken dat je lid wilt worden van de nieuwsbrief. Niets aan de hand. Het ging wel allemaal wat stroef, want ze waren net open, nog niet alles werkt perfect en de lokale winkelier heeft genoeg andere dingen aan zijn hoofd dan de techniek op orde krijgen, zo leek het me. Zijn dochters staan achter de kassa en helpen mee.

Ik krijg vandaag de eerste nieuwsbrief en wat me direct opvalt, alle leden van de nieuwsbrief staan met naam en mailadres in het “Aan:"-veld van de mail.

Alarmbel. Dat is niet goed.

Het is een datalek volgens de AVG, omdat persoonsgegevens (namen en mailadressen) onrechtmatig zijn gedeeld. Hier kan een boete op staan van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Ik mail de winkel terug:

Hi Dank voor je mail, maar wat jullie nu hebben gedaan is een datalek volgens de AVG. De mailadressen van alle ontvangers zijn zichtbaar in het aan-veld, inclusief mijn mailadres. Dit is het onrechtmatig delen van mailadressen en wordt gezien als een zwaar datalek volgens de Autoriteit Persoonsgegevens. In theorie zijn jullie in overtreding nu. Ik kan je adviseren contact op te nemen met de Autoriteit Persoonsgegevens of een eigen jurist, hoe hier mee om te gaan.

Dit is toch een nette mail lijkt me. Ik leg uit waar het probleem zit, waarom het een probleem is en wat ze kunnen doen. Ik krijg binnen een paar minuten het volgende antwoord

Hi! Bedankt voor uw snelle reactie, wij hebben de bcc wel aangezet. Jammer genoeg is er dan iets fout gegaan. Onze excuses daarvoor en volgende keer zullen we ons uiterste best doen dat dit niet meer gebeurt. Om verdere ongemakken te voorkomen, zullen wij u bovendien van onze mailinglijst verwijderen. Prettige dag.

Euh… huh?
OK, excuses dat het is misgegaan. Prima. Dat is het minste dat je kunt doen. Maar uit de rest van het antwoord lijkt niet dat ze helemaal snappen wat er is gebeurd. Ze hebben BCC aangezet, dat kan. Maar dan moet je daar wel de mailadressen in zetten. Aan hun eigen mailadres is te zien dat ze GMail gebruiken in plaats van mail op eigen domein. In GMail is toch wel duidelijk te zien waar het Aan-veld staat en waar de BCC. Ze doen hun uiterste best om het de volgende keer te voorkomen. Maar het kwaad is al geschied. De mailadressen zijn al gelekt. Dat is niet meer terug te draaien door ze vanaf nu niet meer open en bloot te delen. En dan de klap op de vuurpijl, ik ben van de mailinglist verwijderd. Daar vroeg ik helemaal niet om. En wiens ongemakken willen ze voorkomen in de toekomst? Die van mij, dat mijn mailadres niet onrechtmatig wordt gedeeld (is al gebeurd) of hun eigen ongemak dat ze niet op een strafbaar feit worden gewezen?

Wat nu te doen? Het is een kleine winkel van een zelfstandige ondernemer. Het gaat om plm 180 mailadressen dus best een flink aantal. Als ik het stappenplan bekijk bij Autoriteit Persoonsgegevens, zou het wel kunnen, maar ja, wat heeft dat voor gevolgen voor die winkelier? Ik wil niet op mijn geweten hebben dat die winkelier een forse boete krijgt, 3 maanden na opening van de winkel. Ik ben juist blij met meer lokale en onafhankelijke winkeliers. Misschien nog eens een mail er achteraan sturen ter verduidelijking? Met een link naar het stappenplan en een tip wat te doen, zoals in elk geval iedereen een bericht sturen dat er een fout is gemaakt. En dat ik graag wel op de mailinglijst blijf. Wat vinden jullie?

✎

Wild Web Wanderings/Leesmap S01E01 - Omdat hyperlinks sexy zijn!

Mocht je me al langer volgen, en die kans is groot na 25 jaar bloggen, dan weet je dat ik dol ben op linklijstjes. Ik heb het vaker gedaan, een wekelijkse lijst met opvallende sites, artikelen, social posts rondom een bepaald thema of domein. Ik weet ook uit de contentmarketing tijden dat dit soort lijstjes het altijd goed doen. In nieuwsbrieven zaten de meeste doorkliks op de linklijstjes. Op sites werken lijstjes altijd lekker. Hyperlinks een sexy syntax zijn! OK, ik overdrijf.

Daarom breng ik de linklijst weer hier terug. De naam van de wekelijkse serie is nog in zelf-overleg. Evenals de belofte dat het wekelijks is. Ik vind Wild Web Wanderings een beetje erg 1996 klinken. Al had ik in die tijd een nieuwsbrief voor nieuwe leden van de internetprovider waar ik werkte. Daar had ik de briljante ingeving om het “Leuke Links (en Rechts)” te noemen. Maar ik heb nog geen alternatief. Misschien moet ik er eens een stochastische robot-papegaai wat over laten redeneren.
Op mijn oude blog noemde ik het de Leesmap. In mijn Obsidian heb ik eveneens de tag Leesmap. Dus voel ik er wel wat voor om die naam weer te gaan gebruiken. Desalniettemin, Let’s go!

Natuurlijk gaat de Web Wandering/Leesmap (doorhalen wat niet blijft plakken) over bloggen op het indieweb en over het plezier van een eigen site. Stel dat het hele internet een winkelcentrum zou zijn. Dat is denk ik niet zo heel moeilijk meer om voor te stellen… dan is het indieweb dat kleine straatje net naast het overvolle en schreeuwerige winkelcentrum. Een plek met een kattencafé, een kleine gamewinkel, een cafeetje met filterkoffie, een independent LHBTQ+ boekenwinkel, een buurthuis en een coöperatief theater. Een sociale plek. En daar kun je zelf deel van uitmaken.

Bij een eigen site denk je al snel aan een blog, want nou ja, kijk hier maar rond. Maar dat hoeft natuurlijk niet. Je kunt er doen wat je wilt. Mike Sass heeft wat ideeen op een rij gezet.

Make the site yours, the web is ours.

Een mooie bijzaak, of misschien wel de hoofdzaak, van een eigen plek op het internet om te schrijven, is dat het je dieper onderwerpen brengt die er voor je toe doen. Wouter Groeneveld beschrijft dat gevoel mooi in zijn blogpost “Writing is redirecting attention”

In a world where everything seems to spiral towards negativity, writing becomes more and more important. Writing yourself, mind you: writing that helps to better form and steer thoughts in your mind, cluster them, extract ideas, and persist pleasant personal experiences. Writing as a cure for negativity. Writing as a way to rescue your attention from increasingly dangerous capitalistic endeavours (screaming press, aggressive ads, toxic social media, …) and deliberately focus it on topics that genuinely interest you.

Natural Born Blogger en vriendin-van-de-show Elja Daae is weer druk met schrijven. Soms heel persoonlijk, soms wat zoekend. En altijd de moeite waard. Zoals haar worsteling met wel of geen gebruik van AI op haar blog.

bloggen [is] ook nog een ‘act of defiance’! Het wordt steeds leuker.

Bloggen staat (stond) de laatste jaren gelijk aan monetizen, snel geld verdienen, content pompen. Inmiddels zijn de tijden wel veranderd (gelukkig) maar nog altijd is er het idee dat bloggen vooral zakelijk moet zijn. Terwijl het mooie van dit internet is dat je er kunt doen wat je wilt. Check de links hierboven van Wouter en Mike. Het web is een creatieve vrijplaats. Je kunt hier prima iets bouwen en er van genieten. Waar de waarde ligt in het maken en de zelf-expressie.

Don’t sacrifice your creativity and uniqueness for the views

Je kunt schrijven in WordPress, je kunt direct in je eigen blogsoftware schrijven, maar er zijn allerlei manieren om je zieleroerselen aan het web toe te vertrouwen. Zo schrijf ik deze blog in Emacs, omdat waarom niet. Maar ik kan net zo makkelijk via Obsidian of andere tools publiceren. Het is maar net hoe mijn pet staat.

If you’re looking for a lightweight, sustainable way to blog, this might be worth trying

Is het nodig om moeilijk te doen met servers en internetdingen als je een blog wilt hosten? Valt mee. Je kunt je blog zelfs op een oude Nintendo Wii publiceren zoals Alex Haydock laat zien.

Okay, Nintendo lawyers avert your eyes.

Tot zover deze eerste Wild Web Wanderings/Leesmap sinds lange tijd. Blij mee? Meer van dit? Andere onderwerpen? Een idee voor de titel van deze serie? Roep het in de comments of ergens in de fediverse!

✎

No One Sings Like You Anymore

Vandaag 8 jaar geleden werd bekend dat Chris Cornell was overleden. De zanger van Soundgarden, sleutelfiguur in de Seattle rockscene, een van de grote muzikanten van de jaren ‘90 en een man met een enorm krachtige en soulvolle stem.

Een portret van Chris Cornell

Vandaag staat zijn muziek op. Van de stevige Soundgarden tracks zoals Jesus Christ Pose en Blow up the Outside World tot zijn solowerk zoals het vuurwerk van Stay with me Baby uit de serie Vinyl of onderstaande intieme Seasons uit de film Singles.

✎

Logaritmisch langzaam lezen

Het moment dat ik een boekwinkel binnenloop lijkt het of tijd en ruimte even stilstaan. Ik kom zelden zonder een boek naar buiten. Mijn anti-library groeit exponentieel, maar ik lees logaritmisch langzaam. Dat is op zich geen groot probleem. Het is altijd fijn om te weten dat er nog genoeg is om je hersens mee te voeden.

Ik was vandaag in Lit, die hun één-maands-verjaardag vierden in de binnenstad van Utrecht. Een echte aanrader voor boekenliefhebbers. Helaas hebben ze (nog?) geen eigen website, alleen een paar social silo-accounts. Tegelijk vind ik dat ze niet direct een website nodig hebben, het is een winkel waar je gewoon in wilt ronddwalen. In random boeken bladeren, even rustig zitten en rondkijken. Of op blind date met een boek.

Een blootgestelde boekenkast met ingepakte boeken met labeltjes die labels dragen en een mooi bord met de tekst ‘blind date with a book’ bovenaan de kast.

Alle boeken in de kast zijn ingepakt en hebben alleen een label met trefwoorden voor het boek. Inderdaad, don’t judge a book by it’s cover.

Het kaartenrek is niet groot, maar wel de moeite waard. Hilarische uitspraken naast fraaie kunstkaarten.

Een standaardhouder met verschillende kleurrijke kaarten staat centraal tekst op de kaarten behandelt thema’s als dromen en verjaardagen de houder bevindt zich in een boekwinkel met boeken op de achtergrond

Ik liep naar buiten met 50 AI Ideas You Need to Know van Keith Mansfield, waarin hij de AI ontwikkelingen in een historisch perspectief plaatst.

Kortom: Lit. English Bookstore aan de Oudegracht in Utrecht, een aanrader als je in de buurt bent en je anti-library wel wat liefde nodig heeft!

✎

Sinds ik van mailprovider ben overgestapt van Fastmail naar Soverin is er niet zo heel veel veranderd. Ik gebruikte echter wel eens de Masked Email functie van Fastmail, vooral voor reclame en zulks. Ik dacht dat ik alles wel had uitgezet toen ik bij Fastmail definitief de deur dichttrok, maar helaas! Anders zou dit een vrij zinloze notitie zijn natuurlijk.
Nu blijkt dat mijn Bluesky account nog wel is gekoppeld aan een Masked Email van Fastmail. Om dat mail adres te wijzigen sturen ze van Bluesky een verificatiemail naar het oorspronkelijke mailadres. Logisch. Ik kan er alleen niet meer bij.
Ik heb een verzoek ingediend bij de support afdeling van Bluesky of ze me kunnen helpen. Juist omdat mijn Bluesky account al is gekoppeld aan mijn eigen domein, zou het niet zo lastig moeten zijn om het mailadres ook om te zetten? Ik wacht rustig af met welke oplossing ze komen.

✎

Goed. Die automatische import van Pixelfed naar dit blog is dus suboptimaal. Titels zijn idioot lang, Pixelfed lijkt geen Markdown te ondersteunen en de combinatie van HTML en Markdown hier doet ook gekke dingen. Jammer.

✎

The Secret Playbook

De nieuwe zine van auteur Robin Sloan is binnen. Deze keer is het The Secret Playbook. Een essay met menselijke strategieën om AI te omzeilen, te slim af te zijn of te negeren. Speels en serieus. De poster op de andere zijde is tot op vandaag nog niet te ontcijferen door de grote LLM's.

✎

Kriebel

De hooikoorts heeft in volle glorie toegeslagen in mijn neus, voorhoofdsholte, keel en daaropvolgend elke spier in mijn lichaam. In plaats van het traditionele niezen op onverwachte en vaak ongepaste momenten, heeft de hooikoorts in deze editie een shapeshift gedaan naar hoesten en keelpijn. Of nou… hoesten… meer blaffen als een bejaarde zeehond die om aandacht vraagt.
Dat we een kat in huis hebben die besluit zich definitief van zijn wintervacht te ontdoen met dit warme weer helpt niet echt. Overal dansen de haren om me heen en ik voel het kriebelen in mijn lijf. De afgelopen dagen ben ik in de weer met een combinatie van het pollennieuws en de lokale bomenkaart, om te achterhalen welke boomsoort de boosdoener is voor me. Ik ben er nog niet zeker van, plus het kan net zo goed een grassoort zijn, aangezien die nu in volle bloei staan. En dan nog, als ik het weet, wat kan ik er dan aan doen?

Lila bloesems van een wisteria plant hangen over een raam van een brick house in een stedelijke omgeving met zichtbare planten en interieurartikelen binnen het raam.

De Blauw Regen in onze achtertuin doet het dit jaar wel extra goed. Heerlijk om vanuit het keukenraam te zien hoe bijen en hommels het stuifmeel vinden en meenemen.

Het gevolg van de hooikoorts is dat ik met deze prachtige dagen veel slaap. De hooikoorts kost me bakken met energie en dat merk ik meteen. De Dampo keelpastilles, cetrizine pilletjes en Carelastin neusspray draaien overuren, maar ik word vooral blij dat ik nu extra schepjes lokale honing mag. Honing van een lokale imker bevat de pollen die uit de buurt komen. Door dagelijks een of meer theelepels te nemen, bouw je een immuunsysteem op. Is het wetenschappelijk onderbouwd? Niet echt. Daarnaast, lokale honing hier uit de buurt is niet de goedkoopste maar wat is het enorm lekker! En dat is ook wat waard voor me.

✎

Manton Reece, maker en eindbaas van Micro.blog, heeft een nieuwe functionaliteit ontwikkeld voor de Premium abonnees (ben ik (nog) niet). De mogelijkheid om blogposts met terugwerkende kracht te categoriseren, op basis van keywords die het systeem uit de blogposts haalt. Bekijk de korte video waar het principe direct duidelijk wordt voor je. Het doet me denken aan mijn eigen zondagochtend experiment om met AI mijn blogposts beter te taggen.

✎

Een wandeling in Rustrijk. Een prachtig oud bos bij Muiderberg. Met het Echobos, een bijzondere plek waar je echo uit de grond lijkt te komen. En waar je langs een muur van zo’n 15 meter naar elkaar kunt fluisteren.

Een stenen poort met een gewelfd dak staat omgeven door een bosachtige omgeving, waar zonlicht door de bladeren schijnt.Een ingegraveerde steen met de tekst: O Echo, wonder deez dreven omgeven door gras en bladeren.Een oude stenen muur omgeven door groene planten en bloemen in een zonovergoten tuin.Een informatief bord over De gelijksprekende Echo van Muiderberg staat omgeven door groen, met geschiedenis en plattegronddetails.

#wandeling #walking #bos

✎

Coolify voor al uw self-hosted software behoeften

Mijn goede vriend Martijn Verhoeven woont tegenwoordig in Nieuw-Zeeland. Dat weerhoudt ons niet om via Signal videocalls op onmogelijke tijden (want tijdzones) te nerden over self-hosted apps, server-instellingen en het leven in het algemeen. Dankzij hem kwam ik bij Coolify terecht, een open source alternatief om op een eigen server apps te installeren en gebruiken. Alles in eigen beheer. Of dat nu gaat om budgetting-software, een eigen blog, Minecraft of een app om eigen LLM’s lokaal te bedienen. Het kan met Coolify. En het werkt allemaal vrij eenvoudig. Het helpt als je een beetje kennis hebt hoe servers werken, met name als het gaat om firewalls, domeinnamen en DNS. Maar als dat eenmaal staat, dan kun je veel zelf installeren en gaan gebruiken.

Zo draait de Umami webanalytics op Coolify, heb ik nu Open WebUI met Ollama op een server draaien, kan ik met N8N eigen AI agents maken en heb ik een open source alternatief voor Notion om eens te testen.

Martijn bouwt inmiddels een one-man-band in Nieuw-Zeeland met AI Agents en slimme automatisering. Ik ben blij dat ik deze man al meer dan 30 jaar mijn goede vriend mag noemen. Ik heb zoveel van hem geleerd en ik doe dat nog dagelijks. Ondanks de 18.000 kilometer die er tussen zit. Zo mag hij me binnenkort eens uitleggen hoe ik nu het beste de database met chats en instellingen van mijn lokale Open WebUI slim kan omzetten naar de versie die op een server draait.

✎

Statistieken op dit blog

Sinds gisteren heb ik statistieken aangezet op deze website. Schrik niet, het is geen Google Analytics of een andere data-slurpende BigTech boosdoener. Ik maak gebruik van Umami, een self-hosted open source analytics platform met minimale features. Ik ben altijd wel benieuwd welke aandacht bepaalde artikelen krijgen. Ik hoef wil er geen distributiestrategie, social strategie of andere trucs op los te laten, maar een beetje een gevoel wat er zoal op dit hoekje van het internet komt, dat vind ik wel leuk.
De twee belangrijkste features vind ik: Welke pagina’s worden veel bezocht en van welke bronnen komen bezoekers? Met beiden kan Umami prima uit de voeten.

Umami is geïnstalleerd op een eigen VPS server bij Hetzner in Finland, waar alle data wordt opgeslagen. Met Umami wordt geen persoonlijke informatie opgeslagen, elke bezoeker wordt gekenmerkt door een unieke ID. Wel wordt informatie zoals land, stad, schermgrootte, browser en device opgeslagen. Umami maakt geen gebruik van cookies.