Crucial Track for 26 June 2025
"Beat Street (12" Single Version)" by Grandmaster Flash
What's a song that makes you want to learn an instrument?
I grew up in the midst of the Golden Age of Hiphop, in the 80s. Some might not consider it an instrument, but when I saw Grandmaster Flash in the seminal documentary Big Fun in the Big Town on his turntables... or the other DJ's in the movies Beat Street and Wild Style... I learned you can make music from anything, anywhere. Just use your imagination and go wild.
Bekijk video's via RSS
Was je niet aanwezig bij de Public Spaces Conference? Dan kun je de video’s nog eens op je gemak bekijken. Ik kan het je zeker aanraden, er zitten veel mooie en interessante sprekers tussen. De video’s van de conferentie zijn te vinden op Peertube, een decentraal videoplatform. Het lijkt allemaal op Youtube, maar het grote verschil is dat je geen advertenties hebt, geen algoritme dat je constant naar andere video’s pusht (en dus meer advertenties) en dat je de kanalen via RSS kunt volgen. Wel zo handig! Alhoewel…
Ik abonneer me op het kanaal van Public Spaces, om de video’s vanuit mijn feedreader te bekijken. Dat gaat helaas niet zonder slag of stoot. Ik heb een korte video opgenomen om je te laten zien wat er gebeurt in de RSS feed van Peertube
Ja, de ironie ontgaat me niet dat deze video niet op Peertube zelf staat, maar bij een partij in de Verenigde Staten. Alle overstap is moeilijk! Ik ben blij met Peertube, ik gebruik het eerlijk gezegd nog té weinig en ik acht de kans niet heel groot dat ze Youtube zullen overschaduwen. Als ze het voor elkaar krijgen om de RSS feeds ook net iets toegankelijker te maken, dan hebben we wel weer een kleine stap gezet!
Een bericht speciaal voor de lezers die de RSS feed volgen (you rule! Maar dat terzijde):
Als je denkt huh? Er staan plotsklaps een paar oudere berichten in de feed en ze zijn ongelezen… watskeburt?
Ditskeburt: Ik heb de RSS feed van Paper Trails hier toegevoegd. Als ik daar iets schrijf wordt dat hier door geplaatst. Daarom zie je plots twee extra ongelezen berichten van begin juni. Sorry voor het ongemak en het mogelijk verbreken van je lees-streak. Maar you rule!
Vaart in de verhalen
(Dit is een crosspost van Paper Trails...)
Na een aantal versnipperde dagen met versnipperde aandacht voor andere zaken, is de focus nu weer op dit project gericht. Vandaag heb ik een afspraak met een bevriende fotograaf om het project te bespreken en te verkennen wat de mogelijkheden voor samenwerking zijn. Mijn wens is om meer te laten zien dan alleen de verhalen; ik wil juist zichtbaar maken hoe een creatief van schets naar eindresultaat werkt. Hoe ziet die schets er uit, hoe staat die op de pagina, in een notitieboek. Wat is de werkomgeving, welk materiaal zien we nog meer. Het zijn de details die een verhaal compleet maken en vaart geven in je gedachten.
Morgen ben ik weer bij de maandelijkse community meetup van Digitale Fitheid, waar ik kort over dit project vertel. Daar moet ik nog een en ander voorbereiden: alle losse gedachten, snippets en tekstregels moeten samenballen tot een lopend verhaal. Dat verhaal mag wat vaart krijgen.
En tussendoor zie ik uit naar een leuk gesprek met Lykle de Vries. We hebben wat plannen die we verder gaan smeden. Vooruit, ook wat vaart gaan geven.
Vaart in de verhalen
Na een aantal versnipperde dagen met versnipperde aandacht voor andere zaken, is de focus nu weer op dit project gericht. Vandaag heb ik een afspraak met een bevriende fotograaf om het project te bespreken en te verkennen wat de mogelijkheden voor samenwerking zijn. Mijn wens is om meer te laten zien dan alleen de verhalen; ik wil juist zichtbaar maken hoe een creatief van schets naar eindresultaat werkt. Hoe ziet die schets er uit, hoe staat die op de pagina, in een notitieboek. Wat is de werkomgeving, welk materiaal zien we nog meer. Het zijn de details die een verhaal compleet maken en vaart geven in je gedachten.
Morgen ben ik weer bij de maandelijkse community meetup van Digitale Fitheid, waar ik kort over dit project vertel. Daar moet ik nog een en ander voorbereiden: alle losse gedachten, snippets en tekstregels moeten samenballen tot een lopend verhaal. Dat verhaal mag wat vaart krijgen.
En tussendoor zie ik uit naar een leuk gesprek met Lykle de Vries. We hebben wat plannen die we verder gaan smeden. Vooruit, ook wat vaart gaan geven.
Er is nu een Raycast extensie (MacOS only) voor Micro.blog. Hiermee kun je heel snel een post schrijven en sturen. Zoals ik nu doe met deze post. Heel meta-blogging dit….

Crucial Track for 18 June 2025
"Say Hello 2 Heaven" by Temple of the Dog
Share a song that makes time feel like it's standing still.
First time I heard this song in 1992-ish, it blew me away. A tribute to the great Andy Wood. Sung by his close friend and one of the greatest voices in rockmusic. This track always stops me at my feet.
Crucial Tracks.
Een nieuwe site om muzieklijstjes te maken. Natuurlijk doe ik dan weer mee. Want wat is leuker dan lijstjes maken met je favoriete nummers die als magie klinken, die je op een roadtrip draait, waardoor je je vrienden bel of wat een personal anthem is? Nou dan! Dus je vindt mijn Crucial Tracks hierrrrrr (met RSS)…. maar als het goed is zal vanaf nu ook elke nieuwe publieke Crucial Track van me worden doorgeplaatst. Hoop ik.
Eerder schreef ik al over Albumwhale, een vergelijkbare dienst.
Crucial Track for 16 June 2025
"Rose of My Heart" by Johnny Cash
One song that sounds like magic to me.... I think that's Johnny Cash with "Rose of my Heart." It's the song we played at our wedding as the opening song. It's still so beautiful and vulnerable. The old Cash singing about the love for his wife as a young man.
LinkLeesMap S01E05 - Digitale en analoge tuinen
Vaderdag. Wat een gekke dag is dat voor me. Ik ben gewend om als eerste uit bed te zijn, al vroeg in de ochtend. Wat morningpages schrijven, Tai Chi oefeningen te doen en rustig de dag beginnen. Nu werd mij vriendelijk doch dwingend gevraagd om echt wat uit te slapen, om daarna een heerlijk ontbijt met het hele gezin te krijgen. Natuurlijk was dat heel fijn om zo te worden verwend. Inmiddels zit ik lekker in onze achtertuin in de zon. De bijen en insecten zoemen door onze planten. Ik heb een glimmer hoop dat we zo helpen om de biodiversiteit op peil te houden.
Wat zag ik zoal deze week?
Over tuinen gesproken! Maria Farrell’s verhaal “Rewilding the Internet” maakte een volle zaal toehoorders enthousiast tijdens de Public Spaces Conference. Een geweldige afsluiter van een inspirerende en hoopvolle dag. Na jaren van debatteren en overtuigen, is nu echt wel de noodzaak doorgedrongen dat er íets moet veranderen in onze online omgeving. Farrell kon het met de juiste analogie van een wild bos perfect onder woorden brengen. Waarom een wild bos met al haar diversiteit en complexiteit een meer duurzame oplossing dan monocultuur. De gelijkenissen met BigTech en social silo’s maak je eenvoudig…
Als er één artikel is wat je moet (her)lezen, dan is dat Rewilding the Internet. En vertel het verder.
(Foto: Wouter Tebbens)
Wat ik van Maria sowieso ga overnemen is dat ik stop met het gebruik van het woord ecosysteem als we het over Google, Microsoft en andere BigTech omgevingen hebben. Het woord “plantage” is een betere term: Hiërarchische, exploitieve omgevingen die sterk gecontroleerd zijn, die dichter in de buurt komen van de industriële veehouderij en monocultuur dan een open en wild bos waar alles kan groeien en bloeien.
Een plantage heeft ook meteen de link met de zwarte bladzijdes uit onze eigen VOC geschiedenis. Mensen die in de tech-plantages van nu zitten, kunnen zich steeds moeilijker open alternatieven voorstellen. En als je de alternatieven al ziet, kun je je alleen en hopeloos voelen door de situatie.
Het momentum is nu om dat gevoel te doorbreken. Dat heeft de conferentie me wel duidelijk gemaakt.
Ian MacKaye is de godfather van de Do It Yourself beweging. De voorman van de punkbands Fugazi en Minor Threat heeft altijd al een sterke mening over de zelfbeschikking van ieder individu en dat iedereen de mogelijkheid heeft om zelf iets te maken. In een gesprek met Huck Magazine komt dat duidelijk naar voren.
My definition of punk is the free space. It’s an area in which new ideas can be presented without having to go through the filtration or perversion of profiteering. So, if we’re not worried about selling things, then we can actually think. The problem with new ideas is that they don’t have audiences. And in terms of the marketplace, an audience equals clientele. If you have no audience, it’s not profitable.
Terry Underwood neemt je mee op een historische reis door het Amerikaanse onderwijssysteem. Het is niet identiek aan het Europese of Nederlandse systeem, maar er zijn zeker wel parallellen te trekken. Een van de belangrijkste: Het onderwijs is veranderd in een systeem dat leerlingen primair classificeert op basis van cijfers. Het gaat niet meer om het overbrengen van kennis, dat is een ondergschikt doel geworden. Logisch dus dat de democratisering van AI een nieuwe kans geeft voor leerlingen om een betere classificatie te krijgen. Dat is namelijk waar het om is te doen.
Students aren’t cheating because AI made it easier—they’re cheating because, for generations, we’ve taught them that the grade matters more than the knowledge.
Als AI nu met een enorme efficiëntie je huiswerk en examens kan maken, dan legt dat pijnlijk bloot hoe het systeem meer waarde hecht aan gestandaardiseerde output dan aan betekenisvol leren.
Inmiddels is mijn nieuwe project echt gestart, met de site Paper Trails. Hier kun je mijn experiment volgen waar ik zoek naar de brug tussen creatieve analoge notities en de digitale wereld van Persoonlijk Kennis Management. Ik weet nog niet exact welke brug er is, óf er een brug is. Ik ben wel benieuwd. Lees mee via de site of de onregelmatige nieuwsbrief.
Komende week bezoek ik het VINT Symposium van Sogeti, vrijdag 20 juni zal ik op de Maandelijkse Community Meetup van Digitale Fitheid meer vertellen over Paper Trails en mijn experiment. Gratis toegang en de beste lunch van heel Utrecht!
Tot volgende week, blijf mooie dingen maken!
Still Punk op de Public Spaces Conference. Dank je wel Astrid voor de button en het fijne gesprek!

Paper Trails is live
Volg mijn creatieve experiment op Paper Trails!
Want hoe ontstaat een meesterwerk uit een krabbel in een notitieboek? Waar en hoe komen losse, papieren inspiratiemomenten samen tot iets compleet nieuws, zoals een gerecht, een schilderij, een tuinontwerp of een stand-up routine?
Ik zie geregeld creatieve professionals met een fysiek notitieboek rondlopen en er in werken. Dat wil niet zeggen dat ze nooit digitaal werken, maar het scherm is niet hun startpunt. De echte kracht zit in hun analoge notities. Ik geloof dat zij wel een systeem hebben, maar dat het niet zo is geformaliseerd als in PKM vaak wel gebeurt.
Ik onderzoek het cruciale creatiemoment van professionals die bewust een analoog instrument verkiezen boven het scherm. Ik leg vast hoe analoge notities niet alleen focus en flow brengen, maar ook de fundamentele bouwstenen vormen voor elk creatief eindproduct.
Door verhalen en beeldmateriaal uit de notitieboeken van creatieve professionals te verzamelen, sla ik een brug naar de wereld van PKM, apps en kennismanagement. Zo zoek ik naar universele lessen die in elke werkomgeving relevant zijn.

Het is voor mij een experiment en het is leuk om dan de garagedeur open te zetten. Je kunt het traject volgen op Paper Trails. Dat is (nog) niet de finale titel van het boek, de serie of wat er dan ook uit komt, maar geeft wel de speurtocht weer. Schrijf je in voor de periodieke updates via mail of abonneer je op de RSS feed.
Opruimen
Het mocht wel eens. Een kleine opruimbeurt op deze site. Of nou ja, opruimen. Meer de stapels verplaatsen en dan vinden dat het is opgeruimd. Eigenlijk zoals thuis. Een paar kleine wijzigingen:
- Mijn “About” pagina heet nu heel origineel “Over Frank” én heeft een toevoeging dat ik als spreker bij de Digitale Fitheid Academy ben te boeken (scoop!)
- Op de About pagina zijn de oudere projecten terug te vinden. Nog niet compleet, maar het begin is er.
- Ik heb de navigatie wat eenvoudiger gemaakt.
De volgende stap is toch wel een statische startpagina met links naar relevante blogposts. Deze plek is weer belangrijker als de presentatie van mijn persoon, dus dan mag het ook wel een beetje netjes uit zien. Maar dat komt later weer.
Blackbook als de basis

Deze foto uit 1987 maakte voor mij wat los. De foto staat in Spraycan Art. Als 14-jarige wanna-be graffiti artist zat ik midden in de opkomst van graffiti, hiphop en breakdancing in Nederland. Of specifieker, Breda. Maar het boek Spraycan Art en de iconische voorganger Subway Art, lieten me een nieuwe wereld zien. Ik zag onmogelijke letters, kleurcombinaties, explosies van pijlen, vormen en stijlen van over de hele wereld. De twee boeken zijn de Bijbels van graffiti in de beginjaren. Ze gaven namen aan de stijlen, lieten de makers aan het woord en waren vaak het enige bewijsmateriaal van de kunstwerken voor ze werden schoongemaakt.
In Spraycan Art zie ik Shoe zitten in zijn kamer in Amsterdam. Eén van de beste graffiti artists, zo niet de grootste van Nederland. Niels Meulman, zijn dagelijkse naam, is nu een bekend kunstenaar. Zijn Calligraffiti zorgde voor een revolutie waar woorden beelden zijn en schrijven schilderen.
Maar hier zie je Shoe, een jaar of 20, in zijn kamer. Tekenen. In een blackbook. Schetsen maken. Zijn letters oefenen, meters maken. Tot die tijd tekende ik graffiti op losse A4 vellen, ik krabbelde op alles wat los en vast zat, maar hield het niet echt bij. Met vrienden wisselden we kopies van kopies van kopies van ontwerpen van de grote graffiti artists uit binnen- en buitenland. Met elke kopie werd het beeld waziger, maar je zag genoeg om er van te leren.

Ik wist dat ik een blackbook nodig had. Vanaf dat moment tekende ik altijd in mijn blackbook. We wisselden onze tekeningen uit, maakte schetsen in elkaars blackbook. Zo ontwikkelden we allemaal onze eigen stijl en richting. De een in letters, de ander in vorm en figuren. Helaas ben ik bij een verhuizing mijn originele blackbook kwijtgeraakt, ik heb later nog eens een nieuwe gekocht, maar het voelde niet meer hetzelfde. Ik heb dat blackbook nog steeds met wat meer complete tekeningen er nog in.
Toen ik dacht aan creatieve notities, visueel denken en PKM, kwam dit beeld weer boven bij me. Hoe we eind jaren 80, begin jaren 90, dagen, avonden, zaten te schetsen en tekenen. Een soort van ambacht probeerden te leren. Letters blijven maken, gezichten en houdingen blijven verbeteren. De focus op je eigen bewegingen en geen afleiding van buiten. Zoals je Shoe ook op de foto ziet zitten.
Dat gevoel, die concentratie, die flow, dat is de basis voor mijn ontdekkingstocht. Voor de gesprekken, om in de hoofden van de creatieven te kruipen en te ontcijferen wat er nu echt gebeurt. Het gaat me niet per se om rituelen of om algemene tips om creatiever te denken. Ik wil zien wat professionals in het hier en nu echt dóen om jaloersmakend werk te maken. Als visueel artiest, architect, chef-kok of fotograaf. Laat me zien hóe je werkt in je notities en hoe dat uiteindelijk iets fantastisch wordt.
Blackbook als de basis

Deze foto uit 1987 maakte voor mij wat los. De foto staat in Spraycan Art. Als 14-jarige wanna-be graffiti artist zat ik midden in de opkomst van graffiti, hiphop en breakdancing in Nederland. Of specifieker, Breda. Maar het boek Spraycan Art en de iconische voorganger Subway Art, lieten me een nieuwe wereld zien. Ik zag onmogelijke letters, kleurcombinaties, explosies van pijlen, vormen en stijlen van over de hele wereld. De twee boeken zijn de Bijbels van graffiti in de beginjaren. Ze gaven namen aan de stijlen, lieten de makers aan het woord en waren vaak het enige bewijsmateriaal van de kunstwerken voor ze werden schoongemaakt.
In Spraycan Art zie ik Shoe zitten in zijn kamer in Amsterdam. Eén van de beste graffiti artists, zo niet de grootste van Nederland. Niels Meulman, zijn dagelijkse naam, is nu een bekend kunstenaar. Zijn Calligraffiti zorgde voor een revolutie waar woorden beelden zijn en schrijven schilderen.
Maar hier zie je Shoe, een jaar of 20, in zijn kamer. Tekenen. In een blackbook. Schetsen maken. Zijn letters oefenen, meters maken. Tot die tijd tekende ik graffiti op losse A4 vellen, ik krabbelde op alles wat los en vast zat, maar hield het niet echt bij. Met vrienden wisselden we kopies van kopies van kopies van ontwerpen van de grote graffiti artists uit binnen- en buitenland. Met elke kopie werd het beeld waziger, maar je zag genoeg om er van te leren.

Ik wist dat ik een blackbook nodig had. Vanaf dat moment tekende ik altijd in mijn blackbook. We wisselden onze tekeningen uit, maakte schetsen in elkaars blackbook. Zo ontwikkelden we allemaal onze eigen stijl en richting. De een in letters, de ander in vorm en figuren. Helaas ben ik bij een verhuizing mijn originele blackbook kwijtgeraakt, ik heb later nog eens een nieuwe gekocht, maar het voelde niet meer hetzelfde. Ik heb dat blackbook nog steeds met wat meer complete tekeningen er nog in.
Toen ik dacht aan creatieve notities, visueel denken en PKM, kwam dit beeld weer boven bij me. Hoe we eind jaren 80, begin jaren 90, dagen, avonden, zaten te schetsen en tekenen. Een soort van ambacht probeerden te leren. Letters blijven maken, gezichten en houdingen blijven verbeteren. De focus op je eigen bewegingen en geen afleiding van buiten. Zoals je Shoe ook op de foto ziet zitten.
Dat gevoel, die concentratie, die flow, dat is de basis voor mijn ontdekkingstocht. Voor de gesprekken, om in de hoofden van de creatieven te kruipen en te ontcijferen wat er nu echt gebeurt. Het gaat me niet per se om rituelen of om algemene tips om creatiever te denken. Ik wil zien wat professionals in het hier en nu echt dóen om jaloersmakend werk te maken. Als visueel artiest, architect, chef-kok of fotograaf. Laat me zien hóe je werkt in je notities en hoe dat uiteindelijk iets fantastisch wordt.
LinkLeesMap S01E04 - Maak meer!
Een rustige Eerste Pinksterdag, het is heel erg niet stuimig buiten met windvlagen en regenbuien, dus een mooi moment om lekker te computeren en op gevoel wat links te volgen.
Wat zag ik zoal deze week?
Een kijkje in het notitieboek van Austin Kleon! Ik volg Kleon al jaren, heb zijn boeken en ben betaald lid van zijn nieuwsbrief. Hij produceert zoveel losse posts, Instagram filmpjes, nieuwsbrief-materiaal én heeft nog tijd voor pizza-avonden met zijn familie, gaat samen met zijn zoontje op creatieve avonturen en schrijft een nieuw boek. Ik vind het knap.
In deze post neemt hij ons mee in een notitieboek dat hij tot de rand heeft gevuld. Knipsels, tekeningen, droedels, losse zinnen. Ik vind het fantastisch om mee te mogen kijken bij deze schetsen.
Een paar weken terug begon Grok, het AI model van X, in allerlei antwoorden referenties te maken naar witte genocide in Zuid-Afrika. Een vreemde situatie die al snel werd hersteld door de software engineers. Maar het schetst wel een probleem met LLM modellen van andere partijen: Je hebt geen invloed op de systeem prompt. De systeem prompt is een doorgaans onzichtbare laag die over het LLM ligt en “karakter” aan het model geeft. Het geeft instructies hoe te antwoorden, in welke tone of voice, waar het geen antwoord op geeft, welke prioriteiten het heeft.
Je voelt al aan dat dit consequenties heeft als mensen meer en meer deze modellen als nieuwsbronnen zien. Wat ze ook doen. De systeemprompt is als het ware de eindredacteur van de informatie die je krijgt. Maar een eindredacteur kun je nog mailen, of die zie je bij een talkshow langskomen om context en uitleg te geven waarom ze op een bepaalde manier het nieuws brengen. Een LLM zie ik nog niet snel bij Jinek aan tafel zitten. Hooguit gechanneld via Alexander Klöpping. Een ander probleem is dat AI modellen meer en meer van ons als mens weten en van jou als individu. Steeds meer individuele informatie wordt opgeslagen waardoor hetzelfde model bij jou op een andere toon en stijl zal reageren dan bij mij. De nieuwsbubbels verkleinen, totdat het duizenden, miljoenen kleine bellenblaas-belletjes zijn, voor ieder zijn eigen bubbeltje. Waar blijft dan een gedeelde waarheid?
In He who controls the system prompt controls the universe kun je uitgebreid lezen wat dit voor gevolgen kan hebben en waarom we meer transparantie en accountability nodig hebben bij AI modellen.
Nieuws uit de Fediverse! Tijdens de FediForum Online Conference afgelopen week lanceerde Bonfire Social. Een nieuwe manier om eigen communities te bouwen op het open sociale web. Net als de vele forum- en communitysoftware biedt Bonfire veel mogelijkheden bij de start, maar het is gebouwd op de protocollen voor de Fediverse. Dat biedt mogelijkheden om een community te bouwen die niet direct een dichte muur heeft met aparte accounts, maar waar je met je eigen decentrale account deel van kunt uitmaken. Ik heb nog niet de kans gezien om het echt te testen en te bekijken. Techcrunch heeft een aardig overzicht van de mogelijkheden.
Van 8 tot 12 augustus is het tijd voor WHY2025, ofwel What Hackers Yearn. In Geestmerambacht (42 kilometer ten noorden van Amsterdam) vind je dit outdoor hacker camp. Tenten, kabels, computers, servers, wifi-punten, eten, drinken… open source hardware, digitale kunstinstallaties, zelf je software maken, het kan allemaal in die paar dagen in het weiland. Kaarten zijn nu te koop! Check de wiki voor alle informatie.
Komende maandag kun je me live vinden bij Seats2Meet (dat zich gaat hernoemen naar Wonders of Work.. WoW!) bij de live-viewingparty voor de ontwikkelaars-conferentie van Apple, de WWDC 2025.
Vrijdag 13 juni loop ik rond in Pakhuis de Zwijger bij de PublicSpaces conference. Kom een praatje maken en geef me je linktips!
Dat was de LinkLeesMap van deze week. Maak er een mooie week van, deel je links, schrijf op je blog of in je journal. Ga maken!
De start van het experiment

Welkom op dit nieuwe platform voor mijn onderzoek naar papieren notities en hoe creatieve professionals deze gebruiken in hun werk!
Van Google Docs naar een Miro-bord. Van Pinterest tot je opgeslagen Instagram-inspiratie. Voice memo’s, AI Agents, mails-to-self en complexe digitale structuren om een tweede brein te vormen. Er zijn zoveel creatieve ideeën opgeslagen in allerlei digitale tools en apps.
Maar loop een willekeurig café, bibliotheek of gemeenschappelijke ruimte binnen en je ziet ze: de architect met haar schetsboek, de schrijver die ideeën op servetten krabbelt, de muzikant die akkoorden noteert op de achterkant van een bonnetje.
Waarom doen ze dat? Waarom kiezen zoveel creatieve professionals nog steeds bewust voor pen en papier, terwijl de digitale wereld zoveel sneller en handiger lijkt?
Het geheim van analoge notities
Ik onderzoek hoe creatieve professionals hun werk doen met behulp van analoge notities.
Van interieurontwerpers en componisten tot straatartiesten, chef-koks en stand-up comedians. Schilders, mode-ontwerpers en goochelaars.
Hoewel digitale hulpmiddelen en PKM-systemen (Personal Knowledge Management) vaak een rol spelen in discussies over creativiteit en werk, veel creatieven vertrouwen nog altijd op fysieke notitieboeken. De analoge aantekeningen zijn hun creatieve startpunt.
Is er iets magisch aan die overgang van gedachte naar papier? Is het een mysterieuze connectie die we missen wanneer we typen op toetsenborden of swipen op schermen?
Ga mee op de zoektocht
Met deze site én de nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het project. Ik geef geregeld updates over mijn stappen, wie ik zoal tegenkom, waar ik over nadenk en waar jij als lezer aan bij kunt dragen. Je kunt je nu al abonneren!
De start van het experiment

Welkom op dit nieuwe platform voor mijn onderzoek naar papieren notities en hoe creatieve professionals deze gebruiken in hun werk!
Van Google Docs naar een Miro-bord. Van Pinterest tot je opgeslagen Instagram-inspiratie. Voice memo’s, AI Agents, mails-to-self en complexe digitale structuren om een tweede brein te vormen. Er zijn zoveel creatieve ideeën opgeslagen in allerlei digitale tools en apps.
Maar loop een willekeurig café, bibliotheek of gemeenschappelijke ruimte binnen en je ziet ze: de architect met haar schetsboek, de schrijver die ideeën op servetten krabbelt, de muzikant die akkoorden noteert op de achterkant van een bonnetje.
Waarom doen ze dat? Waarom kiezen zoveel creatieve professionals nog steeds bewust voor pen en papier, terwijl de digitale wereld zoveel sneller en handiger lijkt?
Het geheim van analoge notities
Ik onderzoek hoe creatieve professionals hun werk doen met behulp van analoge notities.
Van interieurontwerpers en componisten tot straatartiesten, chef-koks en stand-up comedians. Schilders, mode-ontwerpers en goochelaars.
Hoewel digitale hulpmiddelen en PKM-systemen (Personal Knowledge Management) vaak een rol spelen in discussies over creativiteit en werk, veel creatieven vertrouwen nog altijd op fysieke notitieboeken. De analoge aantekeningen zijn hun creatieve startpunt.
Is er iets magisch aan die overgang van gedachte naar papier? Is het een mysterieuze connectie die we missen wanneer we typen op toetsenborden of swipen op schermen?
Ga mee op de zoektocht
Met deze site én de nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het project. Ik geef geregeld updates over mijn stappen, wie ik zoal tegenkom, waar ik over nadenk en waar jij als lezer aan bij kunt dragen. Je kunt je nu al abonneren!
Een bezoek aan de Dutch Pen Show
Croshizuku Syo-ro, Emerald of Chivor, Australian Roses, Peach Haze, Diamine Oxblood. Het was geheimtaal voor me. Ik begreep er echt niets van. Waarom staan al deze mensen rondom een tafel, gevuld met inktflesjes, om in een notitieboek de kleuren te testen, namen bij te schrijven en met elkaar te vergelijken?
In het verre eind van de zaal zie ik een rij specialisten zitten die elk voorovergebogen met een soort slijppennetje bezig zijn. Met een vergrootglas, microscoop of het blote oog. Geconcentreerd slijpen ze de punt van een vulpen. Ondertussen zitten aan de andere kant van de tafel mensen, ze hebben gesprekken, kijken vol concentratie mee of bladeren in hun eigen Travel Journal.
De hoeveelheid kleuren om je eigen notitieboek-cover samen te stellen. Met verschillende soorten leer, wel of niet gegraveerd, hoeveel elastieken band er om heen, met of zonder gepersonaliseerde charm.
Ik zie vulpennen van 25 euro. Ik verbaas me over de pennen van 4.500 euro. En alles wat er tussen zit. Merken waar ik nog nooit van heb gehoord, maar populair zijn hier op de Dutch Pen Show in Utrecht.
Vorige weekend heb ik me twee middagen ondergedompeld in deze internationale community van penliefhebbers. Ik ben nieuwsgierig. Wat trekt mensen in deze wereld van vulpennen en honderden verschillende soorten inkt? Verzamelaars, liefhebbers, hobbyisten, het is een enorm divers publiek.
Pas toen ik met wat mensen praatte en ik de pennen testte, toen begreep ik het. Het is de aandachtige handeling van het schrijven. De keuze om op een bepaalde dag, een specifieke pen te gebruiken, “omdat het goed voelt” en om een specifieke inkt te gebruiken. We zijn gewend om op kladblokken wat te krabbelen, met pennen die we ergens vinden, die als goedkoop gebruiksmateriaal in de supermarkt of warenhuis liggen. Goedkoop papier, om even snel iets op te krabbelen en niet meer naar om te kijken. Dat zijn we gewend geraakt. Maar het kan ook anders.
Het betekent niet dat je je boodschappenlijstje met een kalligrafie pen hoeft te doen, maar er is niemand die je tegen zal houden. Even een bericht achterlaten op de koelkast voor iemand anders? Dat kan prima op een post-it note. Of een snel briefje op het aanrecht.
Maar als je echt iets wil schrijven. Als je weg wilt van het scherm en de fysieke ervaring wilt van een pen op papier, en met gemak en genot een gedachte wil formuleren, dan begrijp ik heel goed dat je meer uitgeeft aan een pen. Dat je nadenkt over de combinatie van pen, papier en inkt. Dat je een cover wilt om je notitieboek te beschermen én een eigen identiteit geeft. Dan is het meer waard dan die snelle krabbel. Ik herken dat wel. Ik heb inmiddels ook verschillende notitieboeken met elk een eigen doeleinde.
Dat is wat ik me om me heen zag. Mensen die met aandacht en liefde hun eigen verhaal een unieke vorm willen geven.
Ik denk dat ik volgend jaar weer bij de Dutch Pen Show ben. Ik denk ook dat ik voor bepaalde momenten best een eigen vulpen wil gebruiken. Ik ben blij dat het bijna vaderdag is.



