Tijdens de bijeenkomsten van Digitale Fitheid gaat het de laatste maanden vaak over AI. Terwijl ik zojuist weer een voorbeeld hoorde over dat simpele digitale fitheid nog zo veel meer is dan je complete digitale informatiebehoefte ordenen met AI.

Monique Dubbelman was te gast bij Radio 1 om te praten over haar digitale opruimtechnieken volgens de Swedish Death Cleaning methode, waar ze een hele leuke blogpost over heeft geschreven.

Waar begin je?

Tijdens het gesprek werd me duidelijk dat de twee presentatoren digitale immigranten zijn, zoals ze zelf grif toegeven in het item. Ze komen uit een tijdperk zonder computers, zonder internet. Ze weten niet goed waar ze moeten beginnen. Want elke mail, elke foto wordt bewaard, zonder reden. Of omdat ze niet goed weten hoe ze het moeten verwijderen.

Dat geldt voor zoveel mensen: hoe begin je met het opruimen van je digitale foto’s, van e-mail, van tekstbestanden, van muziek misschien zelfs ook wel. Want ook dat verschrikkelijke U2-album van Apple kwam nog ter sprake. Het was voor mij in 2014 al enorm logisch om dat met 3 stappen te verwijderen toen het ongevraagd in iTunes verscheen. Maar dat blijkt dus niet voor iedereen zo logisch. Een leerpuntje voor de Digitale Fitheid meetups. Niet alleen over U2 en muziek verwijderen, maar over het startniveau van de deelnemers. En hoe logisch het is voor anderen om hun huis netjes en opgeruimd te houden, daar ligt bij mij het startniveau weer een stuk lager…

Digitaal opruimen is één ding

Naast digitaal opruimen is fysiek opruimen een groot onderwerp in ons huishouden. We kwamen terug van vakantie en zoals zo vaak kijk je dan in je eigen huis rond en denk je: dit moet echt anders, we moeten het echt anders gaan aanpakken.

We hebben dat gevoel al langer. We hebben over de jaren zoveel spullen verzameld. We hebben enorm veel boeken maar denk ook aan administratie, kleding, (inmiddels) overbodige keukenapparatuur en bloempotten die we destijds wel mooi vonden maar nu best overbodig zijn. We hebben nog dozen met DVD’s staan, we hebben dozen waar we niet eens van weten wat er in zit. En ja, als man heb ook ik die-ene-doos-met kabels. Want stel je voor dat iemand toch ineens een kabel nodig heeft om Scart met HDMI te koppelen? En is het zo erg om meer dan 10 USB-A naar Micro-USB kabels te bezitten? (Ja!)

Er is veel oud speelgoed van de kinderen. Ze zijn inmiddels 20 en 14. Een deel van het speelgoed willen we echt nog wel houden uit nostalgische overwegingen of om later door te geven, maar ik denk dat 80% naar de kringloop kan. We kunnen het aan de buurtkinderen weg geven. Of gewoon weggooien.

En over administratie gesproken, we hebben een volledig papertrail van hun schoolcarrière. Zoveel rapporten, losse werkbladen, tekeningen, lesboekjes, losbladige spullen die we aan het einde van elk schooljaar meekrijgen en op de bovenste plank van een opslagkast verdwijnt. Het ligt er inmiddels meer dan 10 jaar. Ik denk dat het wel weg kan…

Die stapel harde schijven

Op de grens van digitaal en fysiek is de hoeveel e-waste die we in ons huis hebben. Zoals 10 micro-USB kabels. Oude iPhones. Een vage mini-laptop met Linux die het niet echt meer doet. En net als Monique heb ik ook een stapel oude externe harddisks.

Ik heb ze al een tijd geleden leeggehaald en de belangrijkste data ontdubbeld en opgeslagen op een eigen storage server die ik huur bij Hetzner in Duitsland. Nu heb ik die harde schijven nog, maar die kun je niet zomaar bij de milieustraat inleveren. Iemand anders kan die harde schijven pakken, ze aansluiten en al je data er volledig van verwijderen. Je moet dat echt voorbereiden.

Vernietig die harde schijven eerst zelf. Mocht je ze nog ergens op aan kunnen sluiten, dan kun je ze helemaal formatteren en een grondige disk wipe doen. Daarna kun je ze een stuk veiliger wegdoen. Ik heb mijn harddisks met een metaalboor doorboord, zodat de disks onbruikbaar worden. En daarmee kan ik ze veilig bij de milieustraat achterlaten.

Ruimte maken om ruimte te krijgen

We moeten fysiek net zo goed opruimen dus. Maar net als digitaal, waar begin je dan? Want wij hebben wel wat ruimte in huis, maar geen oneindige ruimte. We kwamen tot de conclusie dat we een soort pitstop nodig hebben om tijdelijk spullen op te bergen. Zodat we de ruimte krijgen in huis om het opnieuw aan te kleden en nieuwe keuzes te maken. Een nieuwe kast of betere muurplanken.

Die pitstop hebben we, maar zelfs die zat vol. Een paar jaar geleden huurden we een storagebox in zo’n onooglijk pand aan de rand van de stad. Met die 6 m3 opslag konden we een grote slaapbank tijdelijk opbergen. We wilden hem bewaren voor onze dochter, als ze op kamers gaat wonen. Nu woont ze inmiddels in een studentenhuis, maar die kamer is veel te klein voor de slaapbank. En die slaapbank is bij nader inzien enorm groot en enorm zwaar. Mocht ze ooit iets nodig hebben, dan kopen we inmiddels liever een nieuwe slaapbank dan dit lompe ding te versjouwen.

We hakten de knoop door. We regelden een busje om de slaapbank uit de opslag te halen. Plus wat andere losse spullen die we gaandeweg tegenkwamen die we niet meer nodig hebben. Dat gaf ineens enorm veel ruimte in de opslagruimte.

Bij het afvalscheidingsstation in Utrecht is een dependance van de kringloopwinkel. Ons eerste idee was om de slaapbank daar weg te geven. Maar bij het woord “slaapbank” schudde de medewerker al resoluut zijn hoofd. “Slaapbanken, die raak ik aan de straatstenen niet kwijt. Ik heb een magazijn vol met slaapbanken en ik krijg ze niet verkocht. Dus nee, die neem ik niet meer aan.” De slaapbank kwam daarna roemloos aan zijn einde in de container van het grof afval.

Die ruimte in onze storagebox, daar kunnen we nu tijdelijk wat dozen met boeken en andere spullen kwijt, die we nog wel willen houden, maar die niet direct in het zicht hoeven te zijn. En dat zorgt er weer voor dat we ruimte in een aantal kamers krijgen. Zodat we die goed kunnen inrichten. Waar we bewuste keuzes maken wat we wel en niet willen houden. Dat gaat over kleding, boeken, paperassen, speelgoed en ander spul. En zo denk ik dat we het komende half jaar stukje bij beetje steeds bezig zijn om ons huis wat verder op te ruimen. En hopelijk de opslagruimte uiteindelijk kunnen verkleinen of zelfs opzeggen.

Opruimen verspreidt zich

Opruimen is niet altijd even makkelijk voor ons. We weten nu dat we met één plek moeten beginnen, soms rigoreuze keuzes moeten maken en daarna er op vertrouwen dat het opruimvirus zich over het hele huis verspreidt. Opruimen is noodzakelijk. Keuzes maken, niet alles willen bewaren. Als we dat fysiek doen is het digitaal net zo logisch. Ondanks de groeiende mogelijkheden in de cloud, met eigen servers, is het niet altijd nodig om maar alles te blijven bewaren. We hebben nog geen digitale opruimcoach nodig zoals Monique heeft gemaakt. Mijn vrouw en ik houden elkaar scherp en we hebben beelden hoe we het willen hebben. Dat kost tijd, het brengt discussie over wat we wel en niet houden. Uiteindelijk leer je nog beter te waarderen wat je wél bewaart. Omdat het een bewuste keuze is, omdat het meer in beeld is. En soms helpt het om even tijdelijk dingen buitenshuis te bewaren, al is het maar dat het uit zicht is. Dat geeft je de ruimte om in je eigen huis weer dingen op een andere manier in te richten en het leuker te maken voor jezelf.